Tăng số tế bào, không giảm số bộ NST
**Nguyên phân** tạo hai tế bào con có bộ NST giống nhau và giống tế bào mẹ ban đầu khi quá trình diễn ra bình thường. Trong cơ thể đa bào, nguyên phân có ở các tế bào sinh dưỡng còn khả năng phân chia và tế bào sinh dục trong giai đoạn sinh trưởng.
Trước phân chia, DNA nhân đôi làm NST chuyển sang trạng thái kép. Khi phân chia nhân, các chromatid chị em tách và được phân phối về hai phía; tiếp đó tế bào chất phân chia. Với tế bào mẹ 2n, kết quả là **hai tế bào con, mỗi tế bào 2n**, không phải mỗi con chỉ nhận n.
Nguyên phân giúp cơ thể lớn lên, tạo thêm tế bào thay thế và tham gia tái tạo mô. Ở thực vật, phân chia tế bào ở vùng sinh trưởng góp phần làm rễ, chồi phát triển. Trong sinh sản vô tính và nuôi cấy mô thực vật, nguyên phân giúp nhân số lượng tế bào, giữ kiểu gene của nguồn ban đầu nếu không xảy ra biến đổi di truyền.
Giữ bộ NST không có nghĩa các tế bào đều giống hình dạng và chức năng: chúng còn biệt hóa thành các loại tế bào khác nhau.
Theo dõi từng lần phân chia
Hai tế bào mẹ cùng nguyên phân ba lần liên tiếp; tất cả tế bào con tiếp tục phân chia, không có tế bào chết. Số tế bào lần lượt là **2 → 4 → 8 → 16**.
Nếu tế bào ban đầu có 2n = 10, mỗi tế bào con cuối cùng vẫn có 10 NST. Tổng NST trong cả nhóm 16 tế bào là 16×10 = 160, khác số NST trong một tế bào.
Bài luyện
Tế bào mẹ có 2n = 12 nguyên phân bình thường một lần, hoàn tất phân chia tế bào chất. Kết quả là gì?
Đây là kết quả giảm phân theo mô hình đang xét.
Nguyên phân giữ bộ NST, không giảm một nửa.
Đúng: hai tế bào con giữ 2n=12.
Đã gộp NST của hai tế bào thành một tế bào.
Lời giải
Nguyên phân bình thường phân phối vật chất di truyền đã nhân đôi vào hai tế bào con. Mỗi con giữ 2n=12 NST, tổng cả hai là 24 NST. Chọn C.
Bài luyện
Ba tế bào cùng nguyên phân hai lần liên tiếp, tất cả tế bào con tiếp tục phân chia, không có tế bào chết. Cuối cùng có bao nhiêu tế bào?
Đúng: 3→6→12.
Sáu là sau lần phân chia thứ nhất.
Đã cộng thêm ba mỗi lần thay vì nhân đôi số hiện có.
24 là sau ba lần, không phải hai lần.
Lời giải
Mỗi lần số tế bào gấp đôi. Lần thứ nhất 3×2=6, lần thứ hai 6×2=12. Chọn A.