Đọc nhãn trước khi lấy
Hóa chất lớp 9 gồm kim loại như Fe, Cu; phi kim như S, iodine; oxide như CuO; acid như HCl; base như NaOH; chất hữu cơ như ethylic alcohol; chất chỉ thị như giấy pH, phenolphthalein. Nhãn cho biết tên, nồng độ và cảnh báo cần thiết.
Dùng dụng cụ sạch, khô theo yêu cầu của thí nghiệm để lấy lượng vừa đủ. Không dùng chung dụng cụ lấy cho nhiều lọ; không đổ phần hóa chất thừa trở lại lọ gốc. Đậy nắp sau khi lấy để hạn chế nhiễm bẩn, bay hơi hoặc biến đổi do môi trường.
Một số hóa chất dễ bị ánh sáng làm biến đổi, như $\mathrm{AgNO_3}$, cần bảo quản trong lọ tối màu theo hướng dẫn. Không xác định chất bằng cách nếm, sờ trực tiếp hoặc ngửi sát miệng lọ; không tự nghiền, trộn hay đun hóa chất.
Lấy nhầm hoặc lấy thừa thì xử lí thế nào?
Khi lấy thừa dung dịch từ một lọ, giữ phần thừa ở dụng cụ riêng và báo giáo viên để thu gom đúng cách. Đổ trở lại có thể làm cả lọ bị nhiễm bẩn, dù phần thừa vẫn trong suốt.
Các thí nghiệm dùng acid, base, chất dễ cháy hoặc có hơi độc chỉ thực hiện khi giáo viên hướng dẫn, có bảo hộ và điều kiện phù hợp. Nếu hóa chất bắn ra ngoài hoặc có dấu hiệu bất thường, ngừng thao tác và báo ngay; không tự xử lí bằng cách trộn thêm chất khác.
Bài luyện
Sau khi lấy dung dịch, còn một ít chưa dùng trong cốc. Cách xử lí nào phù hợp?
Dung dịch trong vẫn có thể đã nhiễm bẩn.
Chất thải cần được xử lí theo loại, không tự đổ xuống cống.
Đúng: tránh nhiễm bẩn lọ gốc và xử lí chất thải tùy loại.
Cùng màu không có nghĩa là cùng chất hoặc tương thích.
Lời giải
Phần hóa chất lấy ra có thể đã nhiễm bẩn và phải thu gom theo hướng dẫn. Không đổ lại lọ gốc, trộn với lọ khác hay tự đổ xuống bồn rửa. Chọn C.
Bài luyện
Vì sao dung dịch $\mathrm{AgNO_3}$ được bảo quản trong lọ tối màu?
Đúng: hóa chất này nhạy với ánh sáng.
Lọ tối màu vẫn cần đậy nắp.
Màu lọ không phải cách làm tăng nồng độ.
Mọi lọ hóa chất vẫn cần nhãn.
Lời giải
$\mathrm{AgNO_3}$ dễ bị biến đổi dưới tác dụng của ánh sáng. Lọ tối màu giúp hạn chế ánh sáng tới hóa chất; vẫn phải đậy nắp và ghi nhãn. Chọn A.