Tinh bột phải chuyển thành đường trước khi lên men
Có hai con đường điều chế ethanol trong bài học.
**Từ nguyên liệu chứa tinh bột:** tinh bột chuyển thành glucose; glucose lên men trong điều kiện thích hợp tạo ethanol. Sơ đồ theo các giai đoạn:
$$\text{Tinh bột}\to\text{Glucose}\to\text{Ethanol}.$$
Phản ứng lên men glucose có thể biểu diễn:
$$C_6H_{12}O_6\to2C_2H_5OH+2CO_2.$$
**Từ ethylene trong công nghiệp:** cho ethylene cộng nước ở nhiệt độ, áp suất và xúc tác thích hợp:
$$CH_2=CH_2+H_2O\to C_2H_5OH.$$
Khả năng hòa tan nhiều chất giúp ethanol làm dung môi; dễ cháy và tỏa nhiệt giúp làm nhiên liệu. Ethanol còn là nguyên liệu hóa học và thành phần của một số sản phẩm sát khuẩn được sản xuất đúng quy cách. Không suy rằng cồn bất kì dùng được cho mọi mục đích; không tự pha chế thuốc hay dùng cồn công nghiệp làm đồ uống.
Ứng dụng có ích không đồng nghĩa uống vào vô hại
Ethanol làm được dung môi và nhiên liệu, nhưng đồ uống chứa ethanol vẫn có nguy cơ gây hại. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), uống rượu, bia có thể gây lệ thuộc, tổn hại sức khỏe và tăng nguy cơ tai nạn; uống ít không đồng nghĩa hoàn toàn không có rủi ro. Đây là cảnh báo giáo dục, không phải một mức uống an toàn.
Học sinh không nên sử dụng đồ uống có cồn. Không nếm hóa chất để so sánh với đồ uống; cồn y tế, cồn công nghiệp không dùng để uống. Khi học ứng dụng, luôn phân biệt tính chất của chất với điều kiện và mục đích sử dụng sản phẩm.
Bài luyện
Trình tự điều chế ethanol từ tinh bột phù hợp bài học là gì?
Đúng: chuyển tinh bột thành đường rồi lên men.
Đã đảo ngược các giai đoạn điều chế.
Na không phải chất trung gian của con đường này.
Hòa tan không thay thế phản ứng chuyển hóa và lên men.
Lời giải
Nguyên liệu chứa tinh bột được chuyển hóa thành glucose, rồi lên men ở điều kiện thích hợp để tạo ethanol. Chọn A.
Bài luyện
Tính chất nào trực tiếp giải thích ethanol được dùng làm nhiên liệu?
Màu sắc không giải thích khả năng cung cấp nhiệt.
Tính tan giải thích một số cách tạo dung dịch, không phải nhiệt cháy.
Đúng: phản ứng cháy cung cấp năng lượng.
Ethanol có nhóm OH nhưng vẫn dễ cháy.
Lời giải
Ứng dụng nhiên liệu dựa vào phản ứng cháy tỏa nhiều nhiệt của ethanol. Tính không màu hay tính tan không phải lí do trực tiếp. Chọn C.