Con người chọn đặc điểm phù hợp nhu cầu
Trong một nhóm cây trồng hoặc vật nuôi có những cá thể khác nhau về tính trạng. **Chọn lọc nhân tạo** là quá trình con người chọn, giữ và nhân giống cá thể mang đặc điểm mong muốn, hạn chế dùng cá thể không phù hợp làm giống. Đặc điểm cần có cơ sở di truyền để được tích lũy qua các thế hệ.
Từ nguồn gốc chung, các hướng chọn khác nhau có thể tạo nhiều giống. Ở nhóm cải, có hướng chú trọng lá, chồi, thân hoặc cụm hoa; ở gà, có hướng chú trọng sản lượng trứng hoặc khối lượng thịt.
“Có lợi” ở đây được xét theo mục đích của con người. Giống cho năng suất cao trong điều kiện chăm sóc có thể không sống tốt hơn ngoài tự nhiên. Chọn lọc nhân tạo cũng không đồng nghĩa phải trực tiếp chỉnh sửa DNA bằng công nghệ di truyền.
Cùng nguồn giống, khác tiêu chí chọn
Giả sử hai nhóm cùng bắt đầu với một giống cây. Nhóm thứ nhất giữ cây có lá lớn làm giống; nhóm thứ hai giữ cây có cụm hoa lớn. Nếu những khác biệt đó di truyền và được chọn qua nhiều thế hệ, hai hướng có thể tạo những giống khác nhau.
Bón thêm phân chỉ làm cây hiện tại phát triển tốt hơn chưa tự chứng minh đã chọn tạo được giống mới.
Bài luyện
Một cơ sở giữ lại gà đẻ nhiều trứng để nhân giống qua các thế hệ. Hoạt động này minh họa điều gì?
Con người chủ động đặt tiêu chí và chọn làm giống.
Đúng: tiêu chí được con người xác định và duy trì qua nhân giống.
Cho ăn không chứng minh tạo gene mới như nhau.
Nhu cầu không trực tiếp tạo biến đổi di truyền theo yêu cầu.
Lời giải
Con người chọn cá thể theo số trứng rồi dùng chúng làm giống. Đó là chọn lọc nhân tạo, hướng tới mục tiêu sản lượng trứng. Chọn B.
Bài luyện
Một giống cho nhiều thịt khi được chăm sóc tốt. Có thể kết luận gì?
Chưa có dữ liệu về mọi môi trường hoặc khả năng sinh sản.
Các cá thể vẫn có thể khác nhau.
Chọn lọc không xóa nguồn gốc của giống.
Đúng: lợi ích theo mục đích và khả năng thích nghi tự nhiên không đồng nhất.
Lời giải
Năng suất thịt trong điều kiện chăm sóc là một đặc điểm được chọn theo nhu cầu. Nó không chứng minh giống có ưu thế sống sót, sinh sản trong mọi môi trường. Chọn D.