Có biến dị trước, rồi khác nhau về khả năng để lại con

**Chọn lọc tự nhiên** là sự phân hóa khả năng sống sót và sinh sản giữa các cá thể có đặc điểm khác nhau trong môi trường xác định. Khi khác biệt có cơ sở di truyền, những đặc điểm giúp để lại nhiều con hơn có thể trở nên phổ biến qua thế hệ.
Ví dụ bướm có dạng sáng và sẫm. Khi nền cây sẫm, bướm sẫm khó bị chim phát hiện hơn trong mô hình. Nếu chúng sống sót và sinh sản nhiều hơn, tỉ lệ dạng sẫm ở thế hệ sau có thể tăng. Khói không trực tiếp nhuộm gene của từng con bướm sáng thành dạng sẫm.
Chọn lọc tác động trực tiếp lên **kiểu hình**; qua khác biệt sinh sản, thành phần di truyền của quần thể có thể thay đổi. Chỉ đếm cá thể sống sót mà bỏ qua khả năng sinh sản chưa mô tả đầy đủ quá trình.
So sánh tỉ lệ, không nhầm với đổi màu từng con
Trong mô hình, lúc đầu có 4 cá thể sẫm trong 8 cá thể: tỉ lệ là 1/2. Giả sử nhóm sẫm để lại nhiều con hơn, thế hệ sau có 6 cá thể sẫm trong 8: tỉ lệ là 3/4.
Dữ kiện cho biết dạng sẫm phổ biến hơn qua thế hệ, không nói hai cá thể sáng đã tự đổi thành sẫm. Đây là mô hình đơn giản với tính trạng di truyền đã nêu.
Bài luyện
Ở quần thể bướm có hai dạng màu di truyền, nền cây sẫm khiến dạng sẫm ít bị chim phát hiện hơn. Nếu dạng sẫm để lại nhiều con hơn, điều gì giải thích việc dạng này tăng qua thế hệ?
Chim ăn bướm không tạo đột biến đồng loạt theo nhu cầu.
Không có cơ chế chủ động đổi gene như mô tả.
Màu nền không truyền vào allele theo cách đó.
Đúng: đây là cơ chế chọn lọc tự nhiên.
Lời giải
Biến dị màu đã có cơ sở di truyền. Dạng sẫm ít bị phát hiện và để lại nhiều con hơn, nên có thể tăng tỉ lệ qua thế hệ. Không cần giả định bướm sáng tự đổi màu di truyền. Chọn D.
Bài luyện
Để giải thích một tính trạng di truyền tăng qua chọn lọc tự nhiên, ngoài sống sót cần chú ý yếu tố nào?
Khối lượng không thay thế thông tin về sinh sản.
Sống lâu nhất chưa chắc để lại nhiều con.
Đúng: đặc điểm cần được truyền qua sinh sản.
Thẩm mĩ của con người không phải tiêu chí của chọn lọc tự nhiên.
Lời giải
Tiến hóa được theo dõi qua thế hệ. Cá thể sống sót nhưng không sinh sản không truyền đặc điểm qua con; vì vậy cần xét cả khả năng để lại con. Chọn C.