Xem đại lượng, không chỉ hình dáng
**Tháp sinh thái** biểu diễn một đại lượng của các bậc dinh dưỡng. Ba loại thường gặp:
| Loại tháp | Đại lượng được biểu diễn |
|---|---|
| Số lượng | Số cá thể; chẳng hạn cá thể/ha |
| Sinh khối | Khối lượng sinh vật; chẳng hạn g/m² |
| Năng lượng | Năng lượng theo diện tích và thời gian; chẳng hạn kJ/m²/năm |
Bậc sản xuất nằm ở đáy; những bậc tiêu thụ nằm phía trên. Cần đọc tên, đơn vị và chú thích để biết hình đang nói về số cá thể, khối lượng hay năng lượng. Không kết luận mọi tháp số lượng đều phải có đáy lớn nhất chỉ vì thường được vẽ dạng tháp.
Bài luyện
Sơ đồ ghi 1200 cá thể/ha ở một bậc và 80 cá thể/ha ở bậc tiếp theo thuộc loại nào?
Sinh khối cần đơn vị khối lượng.
Đúng: cá thể/ha biểu diễn số lượng.
Quan hệ ăn không thay đơn vị năng lượng.
Bậc dinh dưỡng không phải nhóm tuổi.
Lời giải
Đơn vị cá thể/ha biểu diễn số cá thể trên diện tích, phù hợp tháp số lượng. Cần nhận theo đại lượng, không theo độ lớn hai số. Đáp án B.
Cùng hình dạng, có thể khác đại lượng
Nếu một tầng ghi 200 g/m², dữ liệu nói về **sinh khối**. Nếu ghi 200 kJ/m²/năm, dữ liệu nói về **năng lượng trong một năm**.
Cùng số 200 không làm hai đại lượng bằng nhau. Đơn vị giúp nhận đúng loại tháp và tránh so khối lượng trực tiếp với năng lượng.
Bài luyện
Tầng tháp có giá trị 200 g/m². Đây là dữ liệu về gì?
Số cá thể không đo bằng gram.
Tuổi không đo bằng g/m².
Năng lượng cần đơn vị như J hoặc kJ.
Đúng: gram là đơn vị khối lượng.
Lời giải
g/m² là khối lượng trên diện tích, phù hợp dữ liệu sinh khối. Không gọi là số lượng hay năng lượng chỉ vì biểu diễn bằng một tầng tháp. Đáp án D.
Bài luyện
Để nhận đúng loại tháp sinh thái, thông tin nào cần đọc trước?
Màu không xác định đại lượng.
Chiều rộng cần được giải thích bằng chú thích.
Đúng: xác định đang đo số lượng, sinh khối hay năng lượng.
Số loài không thay đại lượng biểu diễn.
Lời giải
Tên và đơn vị cho biết đại lượng; chú thích cho biết bậc dinh dưỡng. Hình dáng hoặc màu sắc riêng lẻ không đủ nhận loại tháp. Đáp án C.