So với mốc pH bằng 7

pH là giá trị dùng để đánh giá tính acid–base của dung dịch. Trên thang thường dùng trong SGK, xét ở khoảng 25 °C: **pH < 7 có tính acid; pH = 7 trung tính; pH > 7 có tính base**.
Trong các mẫu dung dịch nước đang xét, pH thấp hơn biểu thị tính acid lớn hơn. Không suy loại acid nào mạnh hơn chỉ từ hai số pH nếu chưa biết nồng độ; cùng acid nhưng nồng độ khác cũng có thể cho pH khác.
Hình ghi các mức 1–14 theo phạm vi SGK. Màu nền chỉ để chia nhóm, không phải bảng màu dùng cho mọi loại giấy pH.
Đo từng mẫu, đọc đúng bảng màu
Giáo viên chuẩn bị các mẫu có nhãn, như nước lọc, giấm ăn, dung dịch baking soda; giấy pH, bảng màu của bộ giấy và dụng cụ lấy mẫu sạch.
Đặt riêng các mẩu giấy, dùng dụng cụ lấy một lượng mẫu nhỏ theo hướng dẫn và đưa lên giấy. Với mỗi mẫu, so màu ở thời điểm được hướng dẫn với **bảng màu đi kèm**, ghi giá trị gần đúng rồi phân loại. Tránh lấy lẫn hai mẫu hoặc chạm tay vào phần giấy thử.
Dữ liệu minh họa: mẫu A có pH 4, B có pH 7, C có pH 9. A có tính acid, B trung tính, C có tính base. Đây không phải pH cố định của mọi sản phẩm cùng tên. Nếu cần kết quả chính xác hơn, dùng thiết bị đo pH phù hợp.
Đất, nước và cơ thể cần pH phù hợp
Để khảo sát đất chua, có thể chuẩn bị mẫu đất với nước theo hướng dẫn, rồi dùng giấy hoặc thiết bị đo pH. Kết quả dưới 7 cho thấy mẫu có tính acid; việc chọn cây, phân bón còn phải xét nhu cầu của cây và điều kiện đất.
Nước mưa ở các nơi có thể có pH khác nhau; nước mưa không mặc nhiên luôn trung tính. Dịch dạ dày có tính acid, còn pH máu bình thường được cơ thể giữ quanh 7,4. Các môi trường này không có cùng một pH; sự ổn định pH có ý nghĩa với hoạt động của cơ thể.
Các liên hệ này không phải cách tự chẩn đoán bệnh. Không thử máu hay dịch cơ thể bằng giấy pH ở nhà và không tự dùng acid hoặc base để điều chỉnh cơ thể.
Bài luyện
Mẫu dung dịch có pH 4 ở điều kiện của bài học thuộc nhóm nào?
Đúng: pH nhỏ hơn 7.
Trung tính ứng với pH 7 trong điều kiện đã xét.
Tính base ứng với pH lớn hơn 7.
Mốc 7 giúp phân loại cả các giá trị hai phía.
Lời giải
pH 4 nhỏ hơn 7, nên mẫu có tính acid theo phạm vi bài học. Không cần pH phải bằng 7 mới phân loại được. Đáp án A.
Bài luyện
Theo dữ liệu minh họa A: pH 4; B: pH 7; C: pH 9, mẫu nào có tính base?
A có pH nhỏ hơn 7, có tính acid.
B có pH 7, trung tính.
Đúng: C có pH lớn hơn 7.
A và B không thuộc nhóm pH lớn hơn 7.
Lời giải
C có pH 9 > 7, nên có tính base. A có pH 4 < 7 nên có tính acid; B có pH 7 nên trung tính. Đáp án C.
Bài luyện
Khi dùng giấy pH để đọc một mẫu dung dịch, thao tác nào đúng?
Các bộ chỉ thị có thể dùng bảng màu khác nhau.
Đúng: kết quả phụ thuộc đúng bộ giấy và cách dùng.
Trộn làm thay đổi mẫu cần đo.
Tên thương mại không cho pH chính xác của mẫu.
Lời giải
Giấy pH cần được so với bảng màu đi kèm bộ giấy và đọc theo hướng dẫn. Mỗi mẫu được thử riêng bằng dụng cụ sạch; trộn mẫu hoặc dùng bảng màu không phù hợp có thể làm sai kết quả. Đáp án B.
Bài luyện
Hai dung dịch acid khác nhau có pH khác nhau nhưng chưa biết nồng độ. Vì sao chưa kết luận được acid nào vốn mạnh hơn?
Các dung dịch acid có thể có pH khác nhau.
pH dùng đánh giá cả acid và base.
Nồng độ có thể ảnh hưởng pH dung dịch acid, không chỉ mốc 7.
Đúng: phải giữ điều kiện so sánh phù hợp.
Lời giải
pH phản ánh tính acid của dung dịch đang xét, chịu ảnh hưởng của nồng độ. Nếu chưa biết nồng độ hai mẫu, không dùng riêng hai số pH để kết luận bản thân acid nào mạnh hơn. Đáp án D.