Nhiều quần thể có quan hệ với nhau
Trong một ao có quần thể cá, quần thể tảo, các quần thể ốc và nhiều sinh vật khác. Chúng cùng sống trong ao, có quan hệ về thức ăn, nơi ở và những hoạt động khác.
**Quần xã sinh vật** gồm nhiều quần thể thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian, thời gian xác định và có quan hệ với nhau. Quần thể xét **một loài**; quần xã xét **nhiều loài**. Quần xã không đồng nghĩa với mọi vật trong ao: nước và ánh sáng không phải quần thể sinh vật.
Độ đa dạng không chỉ là số cá thể đông
Đặc trưng của quần xã gồm **độ đa dạng** và **thành phần loài**. Độ đa dạng liên quan đến số loài và mức phong phú của các loài trong quần xã.
Khi so sánh, cần phân biệt **số loài** với **số cá thể**. Có nhiều cá thể của một loài không có nghĩa có nhiều loài. Nếu các điều kiện so sánh tương đương, quần xã có nhiều loài hơn thường thể hiện sự phong phú về loài cao hơn; không xếp độ đa dạng chỉ bằng tổng số cá thể.
Bài luyện
Mô tả nào phù hợp với quần xã sinh vật?
Đây là mô tả quần thể.
Đây là các yếu tố vô sinh.
Đúng: có nhiều quần thể khác loài và quan hệ trong nơi sống chung.
Thiếu không gian, thời gian và quan hệ xác định.
Lời giải
Quần xã có nhiều quần thể thuộc các loài khác nhau cùng tồn tại và tác động đến nhau. Một loài cá là quần thể, còn nước và ánh sáng không phải quần thể. Đáp án C.
Đếm loài khác với đếm cá thể
Dữ liệu minh họa cùng phạm vi, thời điểm và cách khảo sát: khu A ghi nhận 100 cá thể thuộc 5 loài; khu B ghi nhận 100 cá thể thuộc 10 loài.
Hai khu bằng nhau về tổng số cá thể, nhưng B có số loài ghi nhận gấp đôi A. Kết quả cho thấy B phong phú hơn về **số loài trong khảo sát**, chưa mô tả đầy đủ mọi mặt đa dạng sinh học hoặc mọi thời điểm.
Bài luyện
Với A 100 cá thể/5 loài, B 100 cá thể/10 loài trong cùng cách khảo sát, nhận xét nào có căn cứ?
Dữ liệu cho A 5 loài, B 10 loài.
Số cá thể không thay số loài.
Cả hai đều 100 cá thể.
Đúng: số loài của B gấp 10/5=2 lần A; tổng số cá thể bằng nhau.
Lời giải
So từng đại lượng: B 10 loài, A 5 loài nên số loài B gấp đôi; cả hai đều 100 cá thể. Không hoán đổi số loài với số cá thể. Đáp án D.
Bài luyện
Nếu một khu tăng từ 100 lên 200 cá thể nhưng vẫn chỉ có một loài, kết luận nào đúng?
Đúng: số cá thể và số loài là hai đại lượng khác nhau.
Dữ kiện vẫn chỉ một loài.
Quần xã cần nhiều loài, không chỉ nhiều cá thể.
Các cá thể cùng loài không thành nhiều loài.
Lời giải
Dữ liệu mô tả số cá thể tăng nhưng số loài không đổi. Không dùng tổng số cá thể để thay số loài hoặc gọi một quần thể là quần xã. Đáp án A.