Ngăn có thai ngoài ý muốn
Biện pháp tránh thai giúp giảm khả năng có thai khi có quan hệ tình dục mà chưa muốn mang thai. Chúng có thể tác động tới **rụng trứng** hoặc **khả năng tinh trùng gặp và thụ tinh với trứng**, tùy biện pháp.
Mang thai ở tuổi vị thành niên có thể gây nguy cơ sức khỏe cho người mang thai và trẻ sinh ra, đồng thời ảnh hưởng việc học. Hiểu sinh sản giúp phòng ngừa và tìm hỗ trợ; không phải lí do trách móc hoặc từ chối giúp đỡ người gặp khó khăn.
Không phải các biện pháp đều tác động giống nhau
- **Bao cao su:** tạo hàng rào, góp phần ngăn tinh trùng đi vào đường sinh dục nữ; dùng đúng cách còn giúp giảm nguy cơ nhiều bệnh lây qua đường tình dục.
- **Thuốc tránh thai hằng ngày loại phối hợp:** tác động hormone, ngăn rụng trứng. Không hiểu mọi loại thuốc đều có cơ chế hoàn toàn giống nhau.
- **Thuốc tránh thai khẩn cấp:** ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng; không phải thuốc phá thai và không chấm dứt thai đã hình thành.
- **Dụng cụ tử cung**, thường gọi là vòng tránh thai: loại chứa đồng cản trở hoạt động tinh trùng và thụ tinh; loại nội tiết còn làm thay đổi chất nhầy cổ tử cung, cản trở tinh trùng.
Thuốc và dụng cụ tử cung không thay bao cao su trong phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục. Việc lựa chọn, sử dụng cần tư vấn y tế; bài học chỉ giải thích nguyên tắc, không hướng dẫn tự dùng thuốc hay đặt dụng cụ.
Bài luyện
Bao cao su góp phần tránh thai chủ yếu theo nguyên tắc nào?
Đây là nguyên tắc của một số biện pháp nội tiết, không phải bao cao su.
Bao cao su không chấm dứt thai đã hình thành.
Đúng: tác dụng hàng rào giúp giảm khả năng tinh trùng gặp trứng.
Đây là tác dụng của dụng cụ tử cung chứa đồng, không phải bao cao su.
Lời giải
Bao cao su tạo hàng rào góp phần ngăn tinh trùng đi vào đường sinh dục nữ, qua đó giảm khả năng tinh trùng gặp trứng. Nó không tác động hormone để ngăn rụng trứng. Đáp án C.
Bài luyện
Tác dụng khái quát được nêu của thuốc tránh thai hằng ngày loại phối hợp là gì?
Thuốc phối hợp tác động hormone, không tạo hàng rào như bao cao su.
Đúng: ngăn rụng trứng là tác dụng khái quát được nêu.
Thuốc tránh thai không bảo vệ khỏi bệnh lây tình dục.
Tránh thai không đồng nghĩa chấm dứt thai đã hình thành.
Lời giải
Thuốc tránh thai phối hợp chứa hormone và ngăn rụng trứng. Không suy từ tác dụng tránh thai rằng thuốc cũng bảo vệ khỏi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đáp án B.
Tách mục đích tránh thai và phòng bệnh
Một phiếu học tập ghi “dùng dụng cụ tử cung thì đã phòng được HIV”. Phiếu đã ghép hai mục đích khác nhau.
Dụng cụ tử cung có tác dụng tránh thai, không bảo vệ khỏi HIV. Bao cao su dùng đúng và đều đặn góp phần giảm nguy cơ lây nhiều bệnh, nhưng không bảo đảm loại bỏ mọi nguy cơ.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về thuốc tránh thai khẩn cấp?
Thuốc không tạo hàng rào vật lí như bao cao su.
Thuốc tránh thai khẩn cấp không phòng HIV.
Không chấm dứt thai đã hình thành.
Đúng: cơ chế khái quát là ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng.
Lời giải
Thuốc tránh thai khẩn cấp ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng. Đây là biện pháp tránh thai, không phải thuốc phá thai và không bảo vệ khỏi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đáp án D.
Bài luyện
Phân biệt nào đúng giữa tránh thai và phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục?
Đúng: cần xét riêng hai mục đích và giới hạn của từng biện pháp.
Tác dụng tránh thai không đồng nghĩa tác dụng phòng HIV.
Dụng cụ tử cung là biện pháp tránh thai, không bảo vệ khỏi bệnh lây tình dục.
Lịch chu kì không bảo đảm cả hai mục đích.
Lời giải
Thuốc và dụng cụ tử cung có tác dụng tránh thai nhưng không bảo vệ khỏi bệnh lây tình dục. Bao cao su dùng đúng, đều đặn giúp giảm nguy cơ có thai và nhiều bệnh, không phải bảo đảm tuyệt đối. Đáp án A.