Dung dịch không nhất thiết không màu
Khi muối ăn tan hoàn toàn trong nước, ta được hỗn hợp lỏng đồng nhất. Muối là **chất tan**, nước là **dung môi**; hỗn hợp đó là **dung dịch**. Trong phạm vi bài này, dung môi thường là nước; chất tan có thể ở thể rắn, lỏng hoặc khí.
Dung dịch có thể có màu. Một dung dịch copper(II) sulfate trong suốt màu xanh vẫn đồng nhất; không kết luận “có màu thì không phải dung dịch”. Ngược lại, bột gạo phân tán không tan trong nước tạo hỗn hợp không đồng nhất, không phải dung dịch.
Bài luyện
Muối tan hoàn toàn tạo dung dịch trong suốt không màu; copper(II) sulfate tan tạo dung dịch trong suốt màu xanh. Nhận xét nào đúng?
Đúng: đồng nhất là đặc điểm cần xét, không phải không màu.
Dung dịch có thể có màu.
Chất tan ban đầu có thể là chất rắn.
Màu không quyết định hỗn hợp còn lại có đồng nhất hay không.
Lời giải
Cả hai chất đã tan hoàn toàn và tạo hỗn hợp đồng nhất theo dữ kiện. Dung dịch có thể có màu hoặc không màu; trạng thái rắn ban đầu của chất tan không loại trừ sự tạo dung dịch. Đáp án A.
Xét đúng chất tan và điều kiện

Ở nhiệt độ, áp suất xác định, dung dịch còn hòa tan thêm được chất tan đang xét là **chưa bão hòa**. Dung dịch không hòa tan thêm được chất đó là **bão hòa**.
Khi thêm chất X, khuấy đủ thời gian ở nhiệt độ giữ nguyên mà X không tan thêm, phần chất lỏng là dung dịch bão hòa của X. Chất X rắn còn dư không thuộc phần đã hòa tan: toàn bộ cốc lúc này gồm dung dịch và chất rắn dư.
Không kết luận chỉ từ việc nhìn thấy vài hạt rắn ngay sau khi thêm. Chúng có thể chưa kịp tan; cần biết chất, điều kiện và quá trình khuấy.
Bài luyện
Ở nhiệt độ giữ nguyên, sau khi khuấy đủ thời gian, dung dịch không hòa tan thêm chất X được nữa. Dung dịch đó được gọi là gì?
Chưa bão hòa phải còn hòa tan thêm X.
Dung dịch vẫn chứa X đã hòa tan.
Đúng: xét khả năng tan thêm ở điều kiện xác định.
Dung dịch là phần chất lỏng, khác phần rắn dư.
Lời giải
Dung dịch không còn hòa tan thêm X ở nhiệt độ và điều kiện đang xét là dung dịch bão hòa của X. Không nhầm phần dung dịch với dung môi nguyên chất hoặc chất rắn dư. Đáp án C.
Bài luyện
Một cốc có dung dịch bão hòa của X và X rắn dư dưới đáy. Nhận xét nào đúng?
Rắn dư là phần chưa tan.
Cả cốc có hai phần khác nhau, không đồng nhất.
Phần lỏng vẫn có thể là dung dịch.
Đúng: tách phần dung dịch với phần chất rắn dư.
Lời giải
Dung dịch là phần hỗn hợp lỏng đồng nhất chứa chất đã tan. X rắn dư chưa hòa tan nằm ngoài phần dung dịch; toàn bộ cốc gồm hai phần, không phải một dung dịch đồng nhất. Đáp án D.