btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Nhận biết đòn bẩy trong dụng cụ

Lưu trên thiết bị này
Tác dụng làm quay của lực · Chọn bài khác

Mỗi dụng cụ cần xác định đúng bộ phận quay

Với **kéo cắt**, xét một nửa kéo: trục vít nối hai nửa là điểm tựa, tay tác dụng ở cán, vật cắt tác dụng ở lưỡi phía kia. Đây là bố trí loại 1. Cùng lực tay và vị trí tay, cắt vật gần trục hơn làm cánh tay đòn phía vật ngắn hơn, tăng lực ép tương ứng trong mô hình. Với **kẹp tách vỏ hạt** có khớp ở một đầu, hạt đặt giữa khớp và chỗ tay bóp. Xét từng nhánh kẹp: khớp là điểm tựa, hạt ở giữa, tay ở xa hơn. Bố trí giúp dùng lực tay nhỏ hơn lực ép tương ứng lên hạt. Không phân loại chỉ bằng tên “kẹp” hoặc “búa”: cấu tạo và cách sử dụng khác nhau có thể cho điểm tựa khác nhau. Những ví dụ này dùng để nhận biết nguyên lí; không yêu cầu tự dùng dụng cụ sắc hoặc đập, bẩy vật.

Ấn tay cầm để nâng bộ phận bên kia

Một mô hình bơm tay có thanh cứng quay quanh chốt O. Tay cầm ở một phía, đầu nối với cần pít-tông ở phía kia. Khi ấn tay cầm xuống, đầu nối bên kia nâng lên: thanh đóng vai trò đòn bẩy loại 1 và đổi hướng lực. Nếu cánh tay đòn phía tay cầm dài hơn phía cần pít-tông, mô hình có lợi về lực. Vẫn phải tác dụng lực và chuyển động tay cầm; đòn bẩy không khiến nước tự bơm mãi. Để phân tích một dụng cụ, làm lần lượt: tìm bộ phận quay và điểm tựa, xác định vị trí và hướng lực dùng, xác định phía vật chịu tác dụng, rồi so sánh cánh tay đòn. Không chỉ nhớ nhãn loại.

Bài luyện

Xét một nửa kéo cắt thông thường. Điểm tựa để nửa kéo quay nằm ở đâu?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Mô hình một nửa kéo, cùng lực tay và vị trí tay. Đưa vật cần cắt gần trục vít hơn có lợi gì về lực ép?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Kẹp tách vỏ hạt có khớp ở một đầu, hạt ở giữa khớp và chỗ tay bóp. Bố trí này có đặc điểm nào?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Bơm tay có O nằm giữa tay cầm và đầu nối cần pít-tông. Ấn tay cầm xuống thì đầu nối phía kia của O chuyển động thế nào trong mô hình?
Chọn một đáp án