Thực hành đo khối lượng riêng của hòn sỏi

Với vật có hình dạng bất kì, không thể dùng ngay công thức thể tích khối hộp. Có thể dùng cân và ống đong để đo một hòn sỏi **không thấm nước, không tan trong nước**, lọt được vào ống. Cân hòn sỏi khô được $m$. Rót nước vào ống đong, đọc thể tích ban đầu $V_1$. Buộc chỉ mảnh, hạ sỏi từ từ để ngập hoàn toàn và không làm nước tràn; loại bọt khí bám, rồi đọc mức mới $V_2$. Thể tích hòn sỏi là phần thể tích tăng thêm: $$V_{\text{sỏi}}=V_2-V_1.$$ Không dùng cả $V_2$ làm thể tích sỏi vì nó còn gồm nước ban đầu. Không thả mạnh làm vỡ dụng cụ hoặc dùng ngón tay nhấn vật trong nước khi đọc.

Phép đo dựa vào thể tích nước tăng bằng thể tích phần vật ngập. Vì vậy, vật phải ngập hoàn toàn, không hút nước, không tan và không có bọt khí bám. Dụng cụ đủ lớn để chứa nước cùng vật mà không vượt giới hạn đo. Nếu chỉ một phần vật chìm, phần nước dâng chỉ ứng với phần ngập, chưa cho toàn bộ thể tích vật. Với miếng gỗ xốp nổi hoặc thấm nước, không áp dụng nguyên cách đo hòn sỏi. Báo cáo nêu mục đích, dụng cụ, các bước, ba lần đo, cách lấy trung bình và kết luận có đơn vị. Số liệu khác bảng tham khảo cần được kiểm lại; không tự coi mọi hòn sỏi đều có cùng khối lượng riêng.