Mỗi giai đoạn có đặc điểm khác nhau
Muỗi và bướm có các giai đoạn chính: **trứng → ấu trùng → nhộng → trưởng thành**. Ấu trùng muỗi thường được gọi là bọ gậy hoặc lăng quăng; ấu trùng bướm thường được gọi là sâu bướm.
Đặc điểm sống và tác động có thể khác nhau giữa các giai đoạn. Ở loài sâu hại ăn lá, giai đoạn sâu bướm ăn lá khác với bướm trưởng thành. Không vì một số loài gây hại mà coi mọi loài bướm đều là sinh vật cần diệt.
Bài luyện
Chuỗi nào đúng với các giai đoạn chính của muỗi?
Muỗi trưởng thành xuất hiện sau ấu trùng và nhộng.
Ấu trùng có trước nhộng, không phải sau.
Nhộng có trước muỗi trưởng thành, không phải sau.
Đúng: đây là thứ tự các giai đoạn chính.
Lời giải
Muỗi phát triển từ trứng qua ấu trùng, nhộng rồi thành muỗi trưởng thành. Phải đọc đúng thứ tự; nhộng không đứng sau trưởng thành trong sự phát triển của cùng cá thể. Đáp án D.
Hạn chế nơi muỗi sinh sản
Nước đọng trong vật chứa có thể tạo nơi muỗi đẻ trứng và ấu trùng phát triển. Vì vậy, loại bỏ nước đọng ở vật không dùng, cọ rửa rồi úp các vật chứa phù hợp và đậy kín dụng cụ trữ nước giúp hạn chế nơi sinh sản của muỗi.
Thực hiện vệ sinh theo hướng dẫn của người lớn; không tự tiếp xúc nguồn nước bẩn, không nuôi muỗi để quan sát và không tự dùng hóa chất diệt côn trùng. Có thể học vòng đời qua hình hoặc video có nguồn phù hợp.
Bài luyện
Vì sao loại bỏ nước đọng trong vật chứa không dùng có thể giúp hạn chế muỗi?
Cơ sở chính đang xét là hạn chế nơi sinh sản và phát triển ấu trùng.
Loại nước đọng tác động đến nơi sinh sản, không chỉ nguồn thức ăn trưởng thành.
Đúng: tác động đến nơi sinh sản và giai đoạn sống trong nước.
Hạn chế nơi sinh sản không bảo đảm loại hết mọi muỗi.
Lời giải
Nước đọng trong vật chứa có thể là nơi muỗi đẻ trứng và ấu trùng phát triển. Loại bỏ những nơi này giúp hạn chế sinh sản, không chỉ tác động trực tiếp lên muỗi trưởng thành và không bảo đảm diệt hết mọi muỗi. Đáp án C.
Xác định giai đoạn đang gây hại
Quan sát một loài sâu hại trên cây: sâu bướm đang ăn lá, còn nhộng không ăn lá trong hình quan sát. Giai đoạn đang gây hại trực tiếp được xác định là sâu bướm, tức ấu trùng.
Biết vòng đời giúp người trồng lựa chọn thời điểm và biện pháp phù hợp. Việc xử lí sinh vật hại cần nhận đúng loài và làm theo hướng dẫn, không tự bắt côn trùng lạ hoặc thử thuốc.
Bài luyện
Hình quan sát một loài sâu hại cho thấy sâu bướm đang gặm lá. Giai đoạn đang gây hại trực tiếp trong dữ kiện là gì?
Đúng: sâu bướm là ấu trùng, hành vi ăn lá đã được nêu.
Sâu bướm là ấu trùng; nhộng là giai đoạn tiếp theo.
Không khái quát từ một loài và giai đoạn sang mọi bướm.
Sâu bướm chưa là bướm trưởng thành có cánh.
Lời giải
Sâu bướm là giai đoạn ấu trùng của bướm. Dữ kiện nêu chính sâu đang ăn lá nên xác định ấu trùng của loài ấy; không suy ra mọi loài bướm trưởng thành đều ăn lá. Đáp án A.