Điều chỉnh điều kiện để cây phát triển phù hợp
Hiểu các nhân tố ảnh hưởng giúp chọn biện pháp chăm sóc theo loài, mùa và giai đoạn cây. Tưới, bón phân, điều chỉnh ánh sáng hoặc giữ nhiệt đều cần mức phù hợp.
| Biện pháp | Cơ sở |
|---|---|
| Tưới khi cây thiếu nước, giữ đất đủ ẩm và thoát nước | Đáp ứng nhu cầu nước, tránh khô hạn hoặc úng |
| Bón dinh dưỡng phù hợp | Cung cấp khoáng để cây tạo chất của cơ thể |
| Tỉa thưa khi cây lớn và quá dày | Giảm cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng |
| Dùng biện pháp giữ ấm theo hướng dẫn khi rét | Hạn chế tác động của nhiệt độ quá thấp |
Thời điểm thu hoạch cần phù hợp với sản phẩm muốn lấy. Lấy rau ăn lá khác với chờ cây ra hoa, tạo quả; không có một giai đoạn thu hoạch chung cho mọi cây trồng.
Bài luyện
Một luống cây đã lớn, quá dày và che nhau. Tỉa thưa phù hợp có cơ sở nào?
Tỉa thưa giảm số cây, không tăng mật độ.
Cơ sở là giảm cạnh tranh nguồn sống, không làm thân lập tức cao lên hay thấp đi.
Đúng: giảm cạnh tranh trong luống quá dày.
Cây còn lại vẫn cần chăm sóc phù hợp.
Lời giải
Khi luống quá dày, các cây cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng. Tỉa thưa phù hợp giúp giảm cạnh tranh cho cây còn lại; không thay thế việc tưới và chăm sóc. Đáp án C.
Đủ dinh dưỡng và môi trường nuôi phù hợp
Vật nuôi cần thức ăn, nước uống và điều kiện sống phù hợp. Chăm sóc phải dựa vào loài, độ tuổi và tình trạng thực tế; con non không có nhu cầu giống hệt con trưởng thành.
Giữ chuồng vệ sinh, thông thoáng và có biện pháp chống nóng hoặc rét phù hợp giúp hạn chế những điều kiện bất lợi. Không chỉ tăng lượng thức ăn mà bỏ qua nước uống, nhiệt độ và môi trường sống.
Bài luyện
Một đàn vật nuôi được cho ăn đủ nhưng chuồng quá nóng. Nhận xét nào đúng?
Đúng: các điều kiện cùng ảnh hưởng.
Tăng thức ăn không tự khắc phục quá nóng.
Nước vẫn là nhu cầu cần thiết.
Nhiệt độ quá cao có thể bất lợi, tùy loài.
Lời giải
Thức ăn và nhiệt độ đều ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển. Đủ thức ăn không loại bỏ tác động của chuồng quá nóng; cần điều chỉnh môi trường phù hợp thay vì chỉ tăng thức ăn. Đáp án A.
Chất điều hòa không phải biện pháp tự dùng
**Hormone** là chất do cơ thể sinh vật tạo ra, có vai trò điều hòa các quá trình sống, trong đó có sinh trưởng và phát triển.
Trong sản xuất, người ta còn sử dụng một số chất điều hòa để tác động đến việc ra rễ, ra hoa hoặc hạn chế nảy mầm, tùy mục đích và đối tượng. Tác dụng phụ thuộc loại chất, mức sử dụng và điều kiện, không phải mọi chất đều kích thích mọi quá trình.
Bài học chỉ giải thích cơ sở ứng dụng. Không tự pha, dùng chất kích thích cho cây hoặc trộn vào thức ăn vật nuôi; việc sử dụng cần hướng dẫn chuyên môn và quy định an toàn phù hợp.
Chọn biện pháp theo nguyên nhân
Một cây lớn chậm vì thiếu ánh sáng không thể được giải thích đơn giản là thiếu chất kích thích. Trước hết cần xem nhu cầu sáng của loài và điều kiện đang trồng, rồi điều chỉnh phù hợp.
Cách chọn biện pháp là: xác định đối tượng, nhận biết điều kiện bất lợi, giải thích cơ sở tác động. Không chọn một chất hoặc tăng một yếu tố cho mọi trường hợp.
Bài luyện
Nhận xét nào phù hợp về chất điều hòa sinh trưởng?
Tác dụng không như nhau với mọi chất, cơ quan và mức dùng.
Đúng: giữ đúng vai trò và giới hạn sử dụng.
Chất điều hòa không thay nhu cầu môi trường.
Không tự thử chất hoặc tăng mức dùng.
Lời giải
Các chất điều hòa có thể kích thích hoặc ức chế những quá trình nhất định, tùy chất và điều kiện. Chúng không thay nước, ánh sáng hay dinh dưỡng; sử dụng cần hướng dẫn chuyên môn. Đáp án B.