btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Đo chiều dài bằng thước

Lưu trên thiết bị này
Mở đầu về Khoa học tự nhiên · Chọn bài khác

Đơn vị và dụng cụ đo

Nhìn bằng mắt giúp ước lượng chiều dài nhưng có thể gây nhầm. Muốn có kết quả tin cậy, cần dùng thước và đo đúng cách. Đơn vị cơ bản của độ dài là mét, kí hiệu m. Các quan hệ thường dùng: $$1\,\mathrm{km}=1\,000\,\mathrm{m};\qquad 1\,\mathrm{m}=100\,\mathrm{cm}=1\,000\,\mathrm{mm}.$$ Thước thẳng phù hợp với cạnh quyển sách; thước dây thuận tiện để đo chu vi vật; thước cuộn phù hợp với chiều dài lớn. Ước lượng trước giúp chọn loại thước và phạm vi đo thích hợp.

Giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất

Giới hạn đo (GHĐ) là độ dài lớn nhất ghi trên thước. Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) là độ dài ứng với khoảng giữa hai vạch chia liên tiếp. Nếu giữa vạch $3$ cm và $4$ cm có $10$ khoảng bằng nhau, ĐCNN là: $$\frac{4-3}{10}=0{,}1\,\mathrm{cm}=1\,\mathrm{mm}.$$ Cần đếm số khoảng, không nhầm với số vạch. Thước có GHĐ đủ lớn để đo một lần và ĐCNN phù hợp sẽ giúp đo thuận tiện hơn.

Bài luyện

Một thước có vạch lớn nhất là 20 cm. Từ vạch 5 cm đến vạch 6 cm có 10 khoảng bằng nhau. GHĐ và ĐCNN là gì?
Chọn một đáp án

Đặt thước và đặt mắt

1. Ước lượng chiều dài, chọn thước thích hợp. 2. Đặt thước dọc theo chiều cần đo; một đầu vật ngang vạch 0. 3. Đặt mắt nhìn vuông góc với thước ở đầu kia của vật. 4. Đọc theo vạch gần đầu kia nhất, ghi kết quả kèm đơn vị và phù hợp ĐCNN. Đặt thước xiên hoặc nhìn chéo có thể làm đọc sai. Khi cần kiểm tra độ ổn định của phép đo, đặt lại thước rồi đo vài lần; không tự thêm chữ số mà dụng cụ không đọc được.

Ví dụ: đầu vật không ở vạch 0

Trong hình, đầu trái vật ở $2{,}0$ cm, đầu phải ở $8{,}4$ cm. Số $8{,}4$ cm là vị trí đầu phải, chưa phải chiều dài vật. Chiều dài bằng hiệu hai số đọc: $$l=8{,}4-2{,}0=6{,}4\,\mathrm{cm}.$$ Khi không đặt đầu vật ở vạch 0, phải trừ số đọc tại đầu bên trái.

Đọc chiều dài trên hình

Thước từ 0 đến 10 cm chia đến 1 mm; vật nằm từ vạch 2,0 cm đến vạch 8,4 cm.
Chiều dài vật bằng số đọc ở đầu phải trừ số đọc ở đầu trái.
Hai đường dóng đánh dấu vị trí hai đầu vật. Hình minh họa số đọc, không dùng kích thước hiển thị trên màn hình để đo vật thật.

Bài luyện

Hai đầu một vật đặt dọc thước ở vạch 1,0 cm và 7,6 cm. Chiều dài vật là bao nhiêu?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Để đo chu vi ngoài của một chiếc cốc, dụng cụ nào thuận tiện nhất?
Chọn một đáp án