Hằng số cân bằng và bảng lượng chất

Với: $$a\mathrm A(g)+b\mathrm B(g)\rightleftharpoons c\mathrm C(g)+d\mathrm D(g),$$ $$K_c=\frac{[C]^c[D]^d}{[A]^a[B]^b}.$$ Các nồng độ đều là nồng độ **tại cân bằng**. Chất rắn tinh khiết và chất lỏng tinh khiết không xuất hiện trong biểu thức. Ví dụ: $$\mathrm{CaCO_3(s)\rightleftharpoons CaO(s)+CO_2(g)},\qquad K_c=[CO_2].$$

Xét $\mathrm{H_2+I_2\rightleftharpoons2HI}$ trong bình 1,0 L. Ban đầu có 1,0 mol H₂, 1,0 mol I₂ và chưa có HI. Nếu tại cân bằng đã phản ứng x mol H₂: | Trạng thái | H₂ | I₂ | HI | |---|---:|---:|---:| | Ban đầu | 1,0 | 1,0 | 0 | | Biến thiên | −x | −x | +2x | | Cân bằng | 1,0−x | 1,0−x | 2x | Trong bình 1,0 L, các số mol bằng trị số nồng độ mol/L. Với thể tích khác, phải chia số mol cân bằng cho thể tích.

- $K_c$ rất lớn: ở cân bằng, phía sản phẩm thường chiếm ưu thế. - $K_c$ rất nhỏ: phía chất phản ứng thường chiếm ưu thế. Kc không cho biết phản ứng đạt cân bằng nhanh hay chậm. Với một phương trình phản ứng đã cho, Kc chỉ phụ thuộc bản chất phản ứng và nhiệt độ, không phụ thuộc nồng độ ban đầu của các chất.