Liên kết cộng hóa trị và công thức Lewis

**Liên kết cộng hóa trị** là liên kết được tạo thành giữa hai nguyên tử bằng một hay nhiều cặp electron dùng chung. - Một cặp electron chung tạo liên kết đơn. - Hai cặp electron chung tạo liên kết đôi. - Ba cặp electron chung tạo liên kết ba. Ví dụ: $\mathrm{Cl-Cl}$ có liên kết đơn, $\mathrm{O=O}$ có liên kết đôi và $\mathrm{N\equiv N}$ có liên kết ba.

- **Công thức electron** biểu diễn cả electron liên kết và electron chưa liên kết bằng dấu chấm. - **Công thức Lewis** thay mỗi cặp electron liên kết bằng một gạch nối, vẫn giữ các electron chưa liên kết. - **Công thức cấu tạo** chỉ dùng gạch nối để biểu diễn các cặp electron liên kết. Một gạch nối tương ứng một cặp electron dùng chung. Khi kiểm tra octet bằng công thức Lewis, không được bỏ quên các cặp electron chưa liên kết.

1. Tính tổng số electron hóa trị. 2. Chọn khung liên kết; H luôn ở ngoài và chỉ tạo một liên kết. 3. Đặt các cặp electron để nguyên tử ngoài đạt octet, rồi đặt electron còn lại vào nguyên tử trung tâm. 4. Nếu nguyên tử trung tâm chưa đủ octet, chuyển cặp electron riêng ở nguyên tử ngoài thành liên kết đôi hoặc ba. 5. Kiểm tra lại tổng số electron đã dùng. Quy trình này áp dụng cho các phân tử đơn giản trong phạm vi quy tắc octet.

Trong một số liên kết cộng hóa trị, cặp electron dùng chung chỉ do một nguyên tử đóng góp. Đó là **liên kết cho–nhận**. Trong $\mathrm{NH_3}$, N còn một cặp electron chưa liên kết; ion $\mathrm{H^+}$ có orbital trống. N cho cặp electron để tạo liên kết với $\mathrm{H^+}$, hình thành $\mathrm{NH_4^+}$. Sau khi hình thành, bốn liên kết N–H trong ion ammonium tương đương nhau.