btvn.vn

Chất dẻo và composite

Lưu trên thiết bị này
Polymer · Chọn bài khác

Mở đầu

Một sản phẩm nhựa có thể chứa nhiều thành phần ngoài polymer. Với composite, ta còn cần nhận ra phần liên kết toàn khối và phần gia cường cho vật liệu.

Thành phần chất dẻo

Chất dẻo là vật liệu polymer có tính dẻo: bị biến dạng dưới tác dụng của nhiệt và áp lực rồi vẫn giữ dạng đó khi thôi tác dụng. Ngoài polymer, chất dẻo có thể chứa chất hóa dẻo, chất độn, chất ổn định, chất màu, chất chống cháy. Phụ gia làm thay đổi độ mềm, bền, khả năng gia công và lão hóa. PE, PP, PVC thường là nhựa nhiệt dẻo; một số nhựa phenol–formaldehyde hoặc epoxy đóng rắn là nhiệt rắn. Cùng tên polymer nhưng công thức phụ gia và điều kiện gia công khác có thể cho vật liệu khác tính chất.

Kiểm tra nhanh

Vai trò chính của chất hóa dẻo trong một số chất dẻo là gì?
Chọn một đáp án

Nền và cốt trong composite

Hình mô tả ví dụ nhựa epoxy gia cường bằng sợi carbon.
Mô hình composite: các sợi carbon màu cam nằm trong nền nhựa epoxy màu xanh nhạt.
Epoxy là vật liệu nền; sợi carbon là vật liệu cốt.
Mở hình lớn
- **Vật liệu nền** liên kết, truyền tải lực và bảo vệ phần cốt; có thể là polymer, kim loại hoặc gốm. - **Vật liệu cốt** tăng độ bền, độ cứng hoặc tính năng đặc thù; có thể là sợi thủy tinh, sợi carbon, hạt. Nhựa epoxy gia cường sợi carbon là composite: epoxy là nền, sợi carbon là cốt. Composite không phải một hợp chất tinh khiết có công thức hóa học duy nhất.

Sử dụng chất dẻo hợp lí

Lạm dụng và xử lí chất dẻo không đúng cách gây ô nhiễm môi trường. Các biện pháp cần ưu tiên gồm giảm đồ nhựa dùng một lần, tái sử dụng khi an toàn, phân loại rác tại nguồn, tái chế đúng loại và dùng vật liệu phân hủy sinh học khi phù hợp. Với composite, cần cân bằng độ bền, khối lượng, chi phí và khả năng xử lí cuối vòng đời. Composite bền và nhẹ nhưng thường khó tách vật liệu nền khỏi vật liệu cốt để tái chế.

Ví dụ mẫu

Một tấm vật liệu gồm 70% khối lượng nhựa và 30% sợi thủy tinh. Nhựa bao quanh, giữ các sợi thành một khối nên là nền; sợi góp phần gia cường nên là cốt. Không gọi nền/cốt chỉ bằng quy tắc phần nào nhiều hơn. > **Dễ nhầm:** Nếu một mẫu khác có tỉ lệ sợi lớn hơn, vai trò nền và cốt vẫn được xác định theo chức năng, không tự đổi tên vì thay phần trăm.

Luyện tập

Trong composite epoxy–sợi thủy tinh, thành phần nào thường là vật liệu cốt?
Chọn một đáp án

Ghi nhớ

- Chất dẻo gồm polymer và phụ gia. - Composite có nền liên kết/bảo vệ và cốt gia cường; chọn vật liệu phải xét cả tính năng, gia công và vòng đời.

Đang học