Alkane: cấu tạo, tên gọi và tính chất vật lí

Trong alkane, carbon tạo bốn liên kết $\sigma$; quanh mỗi carbon no, các liên kết hướng gần theo hình tứ diện. Liên kết đơn có thể quay tương đối, nên hình vẽ ziczac khác nhau chưa chắc là các chất khác nhau. Từ C₄H₁₀ bắt đầu có đồng phân mạch carbon: $$\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_3}$$ và $$\mathrm{CH_3CH(CH_3)CH_3}.$$

1. Chọn mạch carbon liên tục dài nhất làm mạch chính. 2. Đánh số từ đầu gần nhánh hơn để bộ chỉ số vị trí nhỏ nhất. 3. Gọi tên nhánh alkyl kèm vị trí; dùng di-, tri- nếu nhánh giống nhau. 4. Xếp tên các nhánh khác nhau theo thứ tự bảng chữ cái rồi ghép với tên mạch chính. Ví dụ, CH₃–CH(CH₃)–CH₂–CH₃ có mạch chính bốn carbon và nhánh methyl ở C2, tên là **2-methylbutane**, không phải 3-methylbutane.

Alkane gần như không phân cực, không tan hoặc tan rất ít trong nước, tan tốt hơn trong dung môi hữu cơ và thường nhẹ hơn nước. Khi phân tử khối tăng, nhiệt độ sôi nhìn chung tăng. Alkane phân nhánh thường có nhiệt độ sôi thấp hơn đồng phân mạch không phân nhánh. Ở điều kiện thường, C₁–C₄ và neopentane là khí; C₅–C₁₇, trừ neopentane, là chất lỏng không màu; từ C₁₈ trở lên là chất rắn màu trắng.