Aldehyde và ketone: cấu tạo, tên gọi

- Aldehyde có dạng chung R–CHO; methanal HCHO là trường hợp R = H. - Ketone có dạng R–CO–R′, trong đó R và R′ là các nhóm hydrocarbon. Liên kết C=O phân cực về phía oxygen; vùng quanh carbon carbonyl gần phẳng với góc liên kết khoảng 120°. CH₃CHO là aldehyde vì có nhóm –CHO; CH₃COCH₃ là ketone vì carbonyl gắn với hai nhóm CH₃. Công thức phân tử đôi khi chưa đủ phân biệt, cần công thức cấu tạo hoặc dữ kiện phản ứng.

Với aldehyde mạch hở, carbon của –CHO luôn là C1; đổi đuôi alkane thành **-al**: - HCHO: methanal; - CH₃CHO: ethanal; - CH₃CH₂CHO: propanal. Với ketone, chọn mạch dài nhất chứa C=O, đánh số để carbonyl có vị trí nhỏ nhất và dùng đuôi **-one**: CH₃COCH₃ là propanone; CH₃COCH₂CH₃ là butanone. Khi nhóm C=O chỉ có một vị trí duy nhất thì có thể không ghi số chỉ vị trí.

Liên kết C=O phân cực làm aldehyde, ketone có lực hút giữa các phân tử mạnh hơn hydrocarbon tương đương. Chúng không có O–H nên không tự cho liên kết hydrogen mạnh như alcohol; nhiệt độ sôi thường thấp hơn alcohol có phân tử khối gần nhau. Methanal và ethanal là chất khí ở điều kiện thường; các hợp chất carbonyl thông dụng khác thường là chất lỏng. Chất mạch ngắn tan tốt trong nước do nhận liên kết hydrogen từ nước; độ tan giảm khi phần hydrocarbon tăng.