Hai dãy cùng đơn vị và cùng mốc
Nguồn bảng 21.2, SGK tr.94; đơn vị nghìn tỉ đồng doanh thu.
| Năm | Bưu chính | Viễn thông |
|---|---|---|
| 2010 | 6,0 | 177,8 |
| 2015 | 11,0 | 284,0 |
| 2020 | 25,0 | 321,2 |
| 2024 | 38,9 | 358,4 |
Nhiệm vụ là thể hiện doanh thu hai ngành qua thời gian, không chỉ cơ cấu. Giữ số liệu gốc; không đổi mọi năm về 100% rồi bỏ quy mô.
Tự vẽ cột ghép và ghi đủ thông tin
Có thể dùng cột ghép, hai cột mỗi năm, cùng thang tung từ 0 và đơn vị nghìn tỉ đồng. Trục hoành ghi 2010, 2015, 2020, 2024; nếu bố trí theo thời gian thì khoảng năm 5–5–4.
Bề rộng cột thống nhất, màu và chú giải riêng cho hai ngành; ghi tên, số liệu và nguồn. Bưu chính nhỏ hơn viễn thông nhưng vẫn phải cùng thang khi so chiều cao; không tự phóng đại một nhóm mà bỏ thông báo. Hình trong bài là mẫu tham khảo, cần tự vẽ và kiểm lại.
So quy mô, tăng tuyệt đối và tương đối
Cả hai doanh thu tăng; viễn thông cao hơn ở bốn mốc. Bưu chính gấp khoảng 6,48 lần, viễn thông khoảng 2,02 lần giữa hai đầu. Nhưng tăng tuyệt đối lần lượt là 32,9 và 180,6 nghìn tỉ đồng.
Bưu chính tăng tương đối nhanh hơn, viễn thông tăng tuyệt đối nhiều hơn. Tự viết nhận xét có dẫn số và giải thích bằng nhu cầu, công nghệ, mạng lưới, liên kết dịch vụ theo SGK; trình bày và sửa. Làm đúng câu luyện chưa thay biểu đồ tự vẽ và nhận xét tự viết.
Bài luyện
Cách vẽ nào phù hợp so quy mô doanh thu hai ngành qua bốn mốc?
Không giữ quy mô doanh thu theo yêu cầu.
Bốn mốc là các tổng ở thời điểm khác nhau.
Dễ làm sai so sánh chiều cao.
Đúng. Hai dãy cùng đơn vị có thể dùng cột ghép cùng thang để so quy mô.
Lời giải
Hai dãy cùng đơn vị có thể dùng cột ghép cùng thang để so quy mô.
Bài luyện
Ngành nào tăng tương đối nhanh hơn giữa hai đầu?
Số lần thay đổi khác nhau.
Các giá trị cuối đều cao hơn đầu.
Đúng. So tương đối bằng tỉ số cuối/đầu, không bằng chênh tiền hoặc mức cuối.
Quy mô lớn khác tăng tương đối nhanh.
Lời giải
So tương đối bằng tỉ số cuối/đầu, không bằng chênh tiền hoặc mức cuối.
Bài luyện
Ngành nào tăng tuyệt đối nhiều hơn trong 2010–2024?
Chênh doanh thu có đơn vị tiền, không phải điểm phần trăm.
Đúng. Tăng tuyệt đối là cuối trừ đầu; viễn thông tăng nhiều hơn dù số lần thấp hơn.
Bưu chính chỉ tăng 38,9−6,0=32,9 nghìn tỉ đồng.
Viễn thông tăng 358,4−177,8=180,6.
Lời giải
Tăng tuyệt đối là cuối trừ đầu; viễn thông tăng nhiều hơn dù số lần thấp hơn.
Bài luyện
Sản phẩm thực hành cần có gì?
Đúng. Cần dựng, đối chiếu, nhận xét và chỉnh sửa sản phẩm thực tế.
Chưa có sản phẩm vẽ và viết.
Thiếu chuỗi thời gian cần thể hiện.
Không đúng diễn biến thuê bao điện thoại và khác đối tượng bài.
Lời giải
Cần dựng, đối chiếu, nhận xét và chỉnh sửa sản phẩm thực tế.
Đang học