Gió mùa Đông Bắc hoạt động theo đợt
Gió mùa đông chủ yếu tác động miền Bắc từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Các đợt không khí lạnh từ áp cao Xi-bia di chuyển theo hướng đông bắc vào nước ta.
Nửa đầu mùa đông, khối khí chủ yếu đi qua lục địa nên thường gây lạnh khô. Nửa sau mùa đông, đường đi qua biển làm không khí tăng ẩm, gây lạnh ẩm và có mưa phùn ở vùng ven biển, đồng bằng sông Hồng.
Phạm vi tác động thay đổi theo không gian
Khi xuống phía nam, gió mùa Đông Bắc suy yếu và hầu như bị ngăn ở dãy Bạch Mã. Vì vậy, không dùng đặc điểm lạnh khô/lạnh ẩm miền Bắc để mô tả nguyên vẹn mọi nơi ở Nam Bộ.
Trong cùng thời gian, Tín phong bán cầu Bắc cũng hoạt động. Ở miền Bắc, Tín phong xen kẽ giữa các đợt gió mùa Đông Bắc; từ khoảng 16°B trở vào, Tín phong đông bắc chiếm ưu thế theo SGK.
Cùng hướng chưa đủ để gọi cùng loại gió
Tín phong và gió mùa Đông Bắc có thể cùng mang hướng đông bắc, nhưng khác nguồn gốc, nhịp hoạt động và tính chất. Tín phong hoạt động quanh năm; gió mùa đông gắn những đợt không khí lạnh và phạm vi tác động chủ yếu ở Bắc.
Trong mùa này, luồng gió đông bắc kết hợp địa hình góp phần gây mưa ven biển Trung Bộ, trong khi Tây Nguyên và Nam Bộ có mùa khô. Cần đọc địa bàn và điều kiện thay vì suy mọi gió đông bắc đều gây lạnh mưa như nhau.
Bài luyện
Đặc điểm nào phù hợp gió mùa Đông Bắc?
Gió mùa đông có tính đợt và phạm vi tác động khác nhau.
Miền Bắc là địa bàn tác động chủ yếu.
Hướng giống nhau không bảo đảm cùng nguồn gốc.
Đúng. Gió mùa Đông Bắc gắn không khí lạnh từ áp cao Xi-bia, theo đợt và có tác động chủ yếu ở miền Bắc.
Lời giải
Gió mùa Đông Bắc gắn không khí lạnh từ áp cao Xi-bia, theo đợt và có tác động chủ yếu ở miền Bắc.
Bài luyện
Vì sao cuối mùa đông có thể lạnh ẩm ở đồng bằng sông Hồng?
Đó không phải cơ chế lạnh ẩm được mô tả.
Tọa độ địa lí không biến đổi theo cách đó.
Đúng. Đường đi qua biển bổ sung ẩm cho khối khí lạnh, khác đường qua lục địa thường gây lạnh khô đầu mùa.
Nhận xét bỏ mất đặc điểm khối khí lạnh.
Lời giải
Đường đi qua biển bổ sung ẩm cho khối khí lạnh, khác đường qua lục địa thường gây lạnh khô đầu mùa.
Bài luyện
Dấu hiệu nào đủ để phân biệt Tín phong với gió mùa đông trong bài?
Đã bỏ các căn cứ cần thiết để phân biệt.
Đúng. Cần xét nhiều dấu hiệu: Tín phong hoạt động quanh năm; gió mùa đông gắn các đợt không khí lạnh, tác động chủ yếu ở Bắc.
Hướng không đủ để xác định cùng hệ thống gió.
Cần thêm nguồn gốc và nhịp hoạt động vì hai hệ thống có thể cùng hướng.
Lời giải
Cần xét nhiều dấu hiệu: Tín phong hoạt động quanh năm; gió mùa đông gắn các đợt không khí lạnh, tác động chủ yếu ở Bắc.
Bài luyện
Nhận xét nào giữ đúng sự thay đổi theo không gian?
Đúng. Tác động của gió mùa đông giảm về nam; địa hình Bạch Mã gắn giới hạn khái quát nêu trong SGK.
Đã mở rộng nguyên vẹn đặc điểm miền Bắc ra phía nam.
Mưa phùn không suy trực tiếp chỉ từ hướng gió.
Gió mùa đông suy yếu về nam và hầu như bị ngăn ở Bạch Mã.
Lời giải
Tác động của gió mùa đông giảm về nam; địa hình Bạch Mã gắn giới hạn khái quát nêu trong SGK.
Đang học