Bảng trạm có hai đại lượng
| Trạm | Nhiệt độ TB năm (°C) | Giờ nắng năm (giờ) |
|---|---|---|
| Lạng Sơn |21,3 |1561 |
| Láng |23,9 |1489 |
| Huế |25,1 |1916 |
| Quy Nhơn |27,1 |2445 |
| Cà Mau |27,1 |2186 |
Nguồn: bảng 2.1, SGK tr. 10, dẫn Quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng 2022. Đây là số của trạm; không gọi là số thực đo riêng năm 2022/2026 hay trung bình tỉnh sau sắp xếp.
So sánh từng chỉ tiêu riêng
Quy Nhơn và Cà Mau cùng nhiệt độ trung bình năm 27,1°C, nhưng số giờ nắng khác nhau. Chênh lệch nắng là 2445−2186=259 giờ. Cùng nhiệt độ trung bình chưa đủ để kết luận mọi đặc điểm khí hậu giống nhau.
Láng có 1489 giờ nắng, ít hơn Lạng Sơn 1561−1489=72 giờ, dù nhiệt độ trung bình cao hơn. Vì vậy không suy thứ tự số giờ nắng chỉ từ thứ tự nhiệt độ.
Tự rút nhận xét có giới hạn
Tìm giá trị cao nhất/thấp nhất cho từng cột, tính một chênh lệch và viết nhận xét kèm tên trạm, chỉ tiêu, đơn vị. Nếu vẽ, dùng từng biểu đồ hoặc hai phần có trục đơn vị riêng.
Trạm Quy Nhơn được SGK ghi thuộc Gia Lai trong bản cập nhật; dữ liệu vẫn là của trạm Quy Nhơn. Không thay nhãn thành “trung bình Gia Lai” hoặc lấy một trạm đại diện tất cả địa hình của tỉnh.
Bài luyện
Chênh lệch giờ nắng Quy Nhơn và Cà Mau là bao nhiêu?
Đây là kiểu số chênh lệch nhiệt độ khác, không tính giờ nắng hai trạm này.
Đã cộng 2445+2186 thay vì lấy chênh lệch.
Kết quả phép trừ hai số giờ có đơn vị giờ.
Đúng. 2445−2186=259 giờ. Cả hai trạm cùng 27,1°C nhưng không cùng tổng giờ nắng.
Lời giải
2445−2186=259 giờ. Cả hai trạm cùng 27,1°C nhưng không cùng tổng giờ nắng.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng với Láng và Lạng Sơn trong bảng?
23,9 khác 21,3 và 1489 khác 1561.
Cặp trạm này không cho kết luận ấy.
Đúng. 23,9>21,3°C nhưng 1489<1561 giờ; cần so từng cột, không dùng một cột thay cột kia.
Cả hai chiều so sánh đều ngược bảng.
Lời giải
23,9>21,3°C nhưng 1489<1561 giờ; cần so từng cột, không dùng một cột thay cột kia.
Bài luyện
Ghi chú nguồn nào đúng với bảng?
Trạm Quy Nhơn không tự là trung bình tỉnh Gia Lai.
Đúng. Năm của tài liệu nguồn không tự là năm quan trắc duy nhất; phạm vi của bảng là trạm và đúng các chỉ tiêu được ghi.
Nguồn không cung cấp chỉ tiêu hay thời kì đó.
Bảng không được nêu là dự báo.
Lời giải
Năm của tài liệu nguồn không tự là năm quan trắc duy nhất; phạm vi của bảng là trạm và đúng các chỉ tiêu được ghi.
Bài luyện
Nếu lập hình thể hiện cả hai cột, cách nào phù hợp?
Đúng. Mỗi đại lượng cần được thể hiện bằng trục đúng đơn vị; tách hai phần giúp so sánh mà không trộn°C với giờ.
Hai đại lượng khác đơn vị không cộng trực tiếp.
Không có đơn vị sẽ làm nghĩa dữ liệu không rõ.
Đây là phép đổi không có căn cứ.
Lời giải
Mỗi đại lượng cần được thể hiện bằng trục đúng đơn vị; tách hai phần giúp so sánh mà không trộn°C với giờ.
Đang học