Thế mạnh tự nhiên và các hạn chế Đông Nam Bộ

Địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi phát triển hoạt động kinh tế, xây dựng hạ tầng và đô thị. Đất badan, đất xám trên phù sa cổ chiếm phần lớn diện tích; đất phù sa có ở hạ lưu các sông Đồng Nai, Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây. Các điều kiện này hỗ trợ vùng chuyên canh cây công nghiệp. Khí hậu cận xích đạo, nền nhiệt cao, biên độ nhiệt năm nhỏ và hai mùa mưa–khô rõ tạo điều kiện nông nghiệp nhiệt đới. Hiệu quả sản xuất còn cần nước, công nghệ, tổ chức và thị trường.

Sông Sài Gòn, sông Bé có giá trị thủy lợi, giao thông; hệ thống Đồng Nai có giá trị lớn về thủy điện. Trị An, Dầu Tiếng và các hồ khác cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt. Rừng có giá trị lâm sản và bảo tồn; Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển, các vườn quốc gia như Cát Tiên, Bù Gia Mập, Lò Gò–Xa Mát, Côn Đảo có giá trị sinh thái. Dầu khí ở thềm lục địa thuộc các bể Cửu Long, Nam Côn Sơn là tài nguyên nổi bật. Biển còn có hải sản, bãi tắm và cảnh quan đảo, thuận lợi phát triển tổng hợp nhiều ngành.

Mùa khô kéo dài 4–5 tháng có thể gây thiếu nước cho sản xuất, đời sống. Biến đổi khí hậu, triều cường, ngập và xâm nhập mặn ven biển cũng gây khó khăn. Nhiều sông hồ không đồng nghĩa mọi mùa, mọi địa bàn luôn đủ nước. Khi phân tích, nêu điều kiện, tác động tới một ngành và yêu cầu khai thác phù hợp. Chẳng hạn cây công nghiệp cần xét đất, khí hậu cùng nước mùa khô; du lịch biển cần xét cảnh quan, kết nối cùng môi trường và rủi ro ven biển.