Ba chiều phân hóa thiên nhiên Việt Nam

Tính nhiệt đới ẩm gió mùa là sắc thái chung, đồng thời thiên nhiên Việt Nam thay đổi theo bắc–nam, đông–tây và độ cao. Mỗi chiều phân hóa cần được chứng minh bằng những đặc điểm cụ thể của khí hậu, địa hình, đất hoặc sinh vật. So sánh bắc–nam chú ý nền nhiệt, nhịp mùa và cảnh quan; so sánh đông–tây chú ý biển, đồng bằng, đồi núi cùng tác động hướng núi; so sánh độ cao chú ý sự thay đổi của khí hậu, đất, sinh vật theo cao độ.

Mở hình 3.1 của SGK trang 18. Đọc chú giải phân tầng độ cao, độ sâu, sông, gió và sinh vật; chọn kí hiệu phù hợp với điều đang chứng minh. Màu phân tầng độ cao giúp nhận diện địa hình, còn mũi tên gió giúp giải thích tác động khí hậu. Ba miền địa lí tự nhiên được học sau đó là cách tổng hợp các điều kiện tự nhiên theo không gian. Không đồng nhất ba miền với sáu vùng kinh tế–xã hội hoặc với ranh giới một tỉnh.

Một nhận xét đủ căn cứ gồm: hai nơi hoặc hai phạm vi đang so sánh, tiêu chí giống nhau, biểu hiện khác biệt và một lời giải thích. Ví dụ có thể so sánh mùa đông hai phía dãy Hoàng Liên Sơn bằng tác động gió mùa. Không lấy việc một tỉnh đổi phạm vi hành chính làm nguyên nhân hình thành khí hậu hay đất. Khi dùng thông tin của tỉnh, vẫn phải xét sự đa dạng tự nhiên bên trong phạm vi đó.