Quy mô và tốc độ là hai dãy
Bảng 27.1 SGK, nguồn Ngân hàng Thế giới, 2022:
| Năm dữ liệu | GDP (tỉ USD) | Tăng GDP (%) |
|---|---|---|
| 1978 | 149,5 | 11,3 |
| 2000 | 1211,3 | 8,5 |
| 2010 | 6087,2 | 10,6 |
| 2019 | 14280,0 | 6,0 |
| 2020 | 14688,0 | 2,2 |
GDP theo giá hiện hành trong bảng tăng qua các mốc. Tốc độ tăng biến động: giảm, tăng rồi giảm. Tốc độ thấp hơn chưa có nghĩa mức GDP thấp hơn.
Bài luyện
Từ 2019 đến 2020, hai dãy thay đổi thế nào?
Mức GDP 14688,0 lớn hơn 14280,0.
Tốc độ vẫn dương và mức GDP là số dương.
Chỉ tiêu này có đơn vị %, không phải dân số.
Đúng. Cần đọc từng dãy và đơn vị: mức GDP tăng 408,0 tỉ USD, còn tốc độ tăng thấp hơn 3,8 điểm phần trăm.
Lời giải
Cần đọc từng dãy và đơn vị: mức GDP tăng 408,0 tỉ USD, còn tốc độ tăng thấp hơn 3,8 điểm phần trăm.
Tự vẽ biểu đồ tốc độ tăng
Vẽ biểu đồ đường với năm trên trục ngang, % trên trục đứng. Khoảng năm 1978–2000 là 22 năm, sau đó 10, 9, 1 năm; không đặt năm mốc cách đều.
Chọn thang từ 0 bao quát mọi mức, đặt điểm đúng năm và tốc độ, nối theo thứ tự. Ghi tên, đơn vị, nguồn; hai điểm cuối rất gần nhau nên dùng nhãn chỉ dẫn phù hợp. Hình tham khảo không thay sản phẩm tự vẽ.
Bài luyện
Khoảng 2019–2020 nên đặt thế nào?
Sai thứ tự thời gian.
Làm mất dữ liệu trong yêu cầu vẽ.
Đúng. Trục năm phải phản ánh 22/10/9/1 năm; nhãn có thể bố trí lại nhưng vị trí điểm cần đúng thời gian.
Số mốc không xác định độ dài thời gian.
Lời giải
Trục năm phải phản ánh 22/10/9/1 năm; nhãn có thể bố trí lại nhưng vị trí điểm cần đúng thời gian.
Nhận xét có phép tính và giới hạn
Năm 1978 có tốc độ 11,3%, năm 2020 là 2,2%; chênh lệch đầu–cuối giảm 9,1 điểm phần trăm. Tuy vậy, 2000→2010 tốc độ tăng từ 8,5 lên 10,6%, nên không giảm liên tục qua mọi mốc.
Quy mô GDP theo giá hiện hành còn chịu ảnh hưởng giá và quy đổi tiền tệ; không dùng chênh lệch mức USD thay trực tiếp tốc độ tăng thực. Sản phẩm gồm hình tự vẽ và nhận xét có một so sánh từng đoạn.
Bài luyện
Tốc độ năm 2020 thấp hơn 1978 bao nhiêu?
Sai chiều, đối tượng và đơn vị.
Đúng. 11,3−2,2=9,1 điểm phần trăm. Cần gọi đúng chênh lệch giữa hai tỉ lệ.
13,5 là tổng 11,3+2,2.
Đang so hai tốc độ %, không phải mức tiền.
Lời giải
11,3−2,2=9,1 điểm phần trăm. Cần gọi đúng chênh lệch giữa hai tỉ lệ.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng cho cả dãy tốc độ?
Đúng. Xu hướng đầu–cuối và diễn biến từng đoạn phải được phân biệt bằng các mốc cụ thể.
10,6 cao hơn 8,5 ở đoạn 2000–2010.
Nhiều đoạn sau có tốc độ thấp hơn mốc trước.
Dấu của tăng trưởng không xác định quy mô hay tỉ trọng đó.
Lời giải
Xu hướng đầu–cuối và diễn biến từng đoạn phải được phân biệt bằng các mốc cụ thể.
Đang học