Quy mô GDP và tốc độ tăng GDP

Quy mô GDP cho biết tổng giá trị trong phạm vi và thời kì thống kê; tốc độ tăng GDP cho biết mức biến động tương đối theo cơ sở tính của nguồn. Quy mô lớn không có nghĩa tốc độ tăng cao nhất, và tốc độ cao chưa chắc tạo lượng tăng tuyệt đối lớn nhất. Theo khái quát SGK, các nước phát triển thường có quy mô GDP lớn, tốc độ tăng khá ổn định; công nghiệp hóa sớm và đi đầu trong nhiều đổi mới công nghệ. Phần lớn các nước đang phát triển có quy mô GDP trung bình hoặc thấp, tốc độ tăng khá cao và cơ cấu chuyển dịch theo công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Một số nước cũng chú trọng lĩnh vực có hàm lượng khoa học – công nghệ cao. Đây là khái quát về nhóm, cần kiểm tra từng nước và thời kì. Bảng 1.2 SGK có quy mô GDP theo giá hiện hành, đơn vị tỉ USD, bên cạnh tốc độ tăng GDP tính bằng %. Hai cột không cùng đại lượng. Không tự lấy chênh lệch GDP theo USD giá hiện hành làm tốc độ tăng thực của nền kinh tế.

Quy mô dưới đây theo giá hiện hành, đơn vị tỉ USD; tốc độ tăng tính bằng %. | Nước | GDP | Tốc độ (%) | |---|---:|---:| | Đức | 4 259,9 | 2,6 | | Hoa Kỳ | 23 315,1 | 5,9 | | Nhật Bản | 4 940,9 | 1,7 | | Bra-xin | 1 609,0 | 4,6 | | Nam Phi | 419,0 | 4,9 | | Việt Nam | 366,1 | 2,6 | Nguồn: SGK Địa lí 11 KNTT, bảng 1.2, tr.7; số năm 2021, nguồn công bố 2022. Trong bảng, Hoa Kỳ có quy mô lớn nhất; Đức và Việt Nam cùng tốc độ 2,6% nhưng quy mô khác nhau. Khái quát về nhóm nước không có nghĩa mọi nước phát triển luôn tăng chậm hơn mọi nước đang phát triển.

Giả định hai nền kinh tế có giá trị theo cùng một cơ sở tính: A từ 1 000 lên 1 050, B từ 100 lên 110 đơn vị. A tăng 50 đơn vị, tương đối 5%; B tăng 10 đơn vị, tương đối 10%. B tăng nhanh hơn về phần trăm, A tăng nhiều hơn về số đơn vị. Ví dụ tự đặt này chỉ giải thích cách phân biệt hai thước đo. Không dùng nó để suy mức tăng tuyệt đối của bảng quốc gia khi thiếu dữ liệu gốc tương ứng. Nhận xét ổn định hay biến động cũng cần chuỗi nhiều năm, không chỉ một năm.