Lương thực, cây công nghiệp và cây ăn quả
Nền nhiệt, ẩm và sự phân hóa đất, nước tạo điều kiện cho nông nghiệp nhiệt đới đa dạng. Lúa gạo là cây lương thực quan trọng, gắn với đồng bằng và điều kiện nước; thị trường đông dân, lao động, thủy lợi, giống và kĩ thuật góp phần tổ chức sản xuất.
Cao su phát triển ở Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Việt Nam; cọ dầu nổi bật ở In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a. Cà phê, hồ tiêu và nhiều cây ăn quả cũng tạo hàng hóa xuất khẩu. Đây là các ví dụ theo SGK, không có nghĩa toàn bộ lãnh thổ mỗi nước trồng cùng một cây.
Bài luyện
Cách giải thích phân bố lúa gạo nào phù hợp?
Dân số không thay điều kiện canh tác.
Nông nghiệp khu vực có cơ cấu đa dạng.
Đất, nước, giống, kĩ thuật và tổ chức khác nhau.
Đúng. Có cả điều kiện tự nhiên và kinh tế–xã hội.
Lời giải
Lúa gạo cần điều kiện canh tác và cách tổ chức sản xuất phù hợp. Nhiệt ẩm, đất, nước tương tác với lao động, thủy lợi, kĩ thuật và thị trường, không có một yếu tố duy nhất.
Chăn nuôi và nhu cầu thị trường
Trâu, bò được nuôi ở nhiều nước như Mi-an-ma, In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Việt Nam; lợn phổ biến ở nhiều địa bàn thuộc Việt Nam, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a; gia cầm được nuôi rộng. Phân bố cụ thể còn cần xét thức ăn, giống, thú y, tập quán và đầu ra.
Trích bảng 12.2 SGK:
| Chỉ tiêu Đông Nam Á | 2000 | 2010 | 2020 |
|---|---:|---:|---:|
| Lúa gạo (triệu tấn) | 152,1 | 196,7 | 190,1 |
| Đàn lợn (triệu con) | 52,4 | 72,4 | 65,6 |
Nguồn: SGK tr.56; FAO, 2022. Cả hai chỉ tiêu cao hơn ở mốc cuối so với đầu, nhưng giảm từ 2010 đến 2020. Số tấn và số con không được cộng thành một tổng.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng với hai dòng số liệu?
Khác đơn vị và đối tượng, không cộng như vậy.
190,1 thuộc dòng lúa gạo, đơn vị triệu tấn.
Đúng. Phải đọc diễn biến từng khoảng.
Số cuối thấp hơn số năm 2010 ở cả hai dòng.
Lời giải
Lúa: 152,1 →196,7 →190,1 triệu tấn; lợn: 52,4 →72,4 →65,6 triệu con. Mỗi dòng cần nhận xét riêng theo đúng đơn vị; tăng đầu–cuối không phải tăng liên tục.
Tự đọc bản đồ nông nghiệp
Mở hình 12.2, tr.55 SGK, mốc 2020. Đọc chú giải để phân biệt vùng trồng trọt, đồng cỏ, rừng và kí hiệu từng sản phẩm. Chọn cao su, cọ dầu và một vật nuôi; ghi ít nhất hai ví dụ phân bố thích hợp từ hình, rồi nối với một điều kiện phát triển.
Một kí hiệu cho biết sự hiện diện hoặc phân bố theo cách khái quát của bản đồ, không tự cho sản lượng chính xác của mọi địa điểm. Đối chiếu phần chữ để tránh đọc nhầm kí hiệu; không đổi mốc 2020 thành dữ liệu hiện hành chỉ bằng sửa tên địa phương.
Bài luyện
Cặp ví dụ cây trồng – phân bố nào phù hợp phần chữ?
Đã lẫn điều kiện và loại hoạt động.
Đúng. Đây là hai nước được nêu cho cây cọ dầu.
Không phù hợp điều kiện và khu vực của bài.
Đã mở rộng quá mức từ ví dụ phân bố.
Lời giải
SGK nêu In-đô-nê-xi-a và Ma-lai-xi-a là các địa bàn trồng cọ dầu nhiều. Ví dụ quốc gia không có nghĩa mọi nơi trong nước đều trồng cây đó.
Bài luyện
Kí hiệu một loại cây trên hình 12.2 có thể dùng trực tiếp để làm gì?
Đúng. Cần đọc đúng mức thông tin của bản đồ.
Bản đồ không cung cấp độ chi tiết đó.
Màu vùng không đo năng suất từng điểm.
Phải giữ đúng mốc dữ liệu.
Lời giải
Đọc bản đồ cần giữ nội dung chú giải, tỉ lệ khái quát và năm. Phân bố, sản lượng, năng suất là những thông tin khác nhau, không suy thêm số mà nguồn không có.
Đang học