Lâm nghiệp và thủy sản Đông Nam Á

Lâm nghiệp có vai trò ở In-đô-nê-xi-a, Lào, Thái Lan, Mi-an-ma, Việt Nam và các địa bàn có điều kiện. Khai thác lâm sản phải đặt cùng trồng rừng, khoanh nuôi, bảo vệ rừng tự nhiên, vườn quốc gia và khu bảo tồn. Rừng cung cấp sản phẩm, đồng thời giữ đất, nước, môi trường sống và giá trị du lịch. Tăng lượng gỗ khai thác chưa tự chứng minh chất lượng rừng, đa dạng sinh học hay sinh kế đã được cải thiện; cần các chỉ tiêu tương ứng.

Biển, sông hồ, vùng nước ven bờ tạo điều kiện cho thủy sản. Vốn, công nghệ, kĩ thuật, chế biến và thị trường hỗ trợ cả khai thác và nuôi trồng. Theo SGK, In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Phi-líp-pin là các nước sản xuất thủy sản lớn trong khu vực; sản phẩm xuất khẩu có tôm, cá ngừ, cá da trơn. SGK nêu Đông Nam Á đóng góp khoảng 25% tổng sản lượng thủy sản toàn cầu năm 2020. Đây là tổng thủy sản theo nguồn, không tự đổi thành chỉ cá biển đánh bắt, tỉ trọng giá trị xuất khẩu hoặc số liệu của năm khác.

Suy giảm nguồn lợi là thách thức với khai thác. Áp dụng kĩ thuật phù hợp, bảo vệ môi trường sống, quản lí hoạt động đánh bắt và tăng khả năng truy xuất, chất lượng giúp sử dụng bền vững hơn. Nuôi trồng có thể bổ sung nguồn cung nhưng vẫn cần giống, thức ăn, nước, phòng bệnh và quản lí chất thải. Không coi chuyển sang nuôi là tự xóa mọi sức ép tự nhiên. Tự viết hai câu so sánh yêu cầu bền vững của lâm nghiệp và thủy sản: cả hai cần bảo vệ cơ sở nguồn lợi nhưng biện pháp cụ thể khác nhau.