Hình thành, quy mô và các trụ cột ASEAN

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thành lập ngày 8/8/1967 tại Băng Cốc, Thái Lan. Năm thành viên sáng lập là In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Thái Lan. Đây là tổ chức liên kết khu vực; không phải một quốc gia hay toàn bộ châu Á. Các nước tham gia vào những thời điểm khác nhau. Việt Nam gia nhập ngày 28/7/1995. Cần dùng tên tổ chức và năm để đọc sự thay đổi, không lấy số thành viên hiện ở một mốc áp cho toàn bộ lịch sử.

SGK ghi năm 2021 có 10 trong 11 quốc gia Đông Nam Á là thành viên ASEAN. Hộp thông tin của sách nêu năm 2022 ASEAN đồng ý về nguyên tắc kết nạp Đông Ti-mo (Timor-Leste). Đồng ý về nguyên tắc khác hoàn tất việc gia nhập. Cập nhật riêng theo ASEAN Secretariat, bài trên The ASEAN Magazine đăng 6/1/2026: ngày 26/10/2025 diễn ra lễ ký Tuyên bố kết nạp Timor-Leste, trở thành thành viên thứ 11. Giữ mốc 2021 của sách và mốc cập nhật 2025 riêng; không đổi nhãn bảng dân số, kinh tế cũ rồi coi các tổng đã được tính lại.

Cộng đồng ASEAN ra đời năm 2015 trên ba trụ cột: Chính trị–An ninh; Kinh tế; Văn hóa–Xã hội. Các trụ cột liên hệ nhau, hướng tới môi trường hợp tác, phát triển và đời sống người dân. Ví dụ minh họa: hợp tác giáo dục nâng kĩ năng có thể hỗ trợ kinh tế; môi trường ổn định tạo điều kiện trao đổi và đầu tư. Các trụ cột không phải ba tổ chức độc lập thay thế ASEAN hoặc ba quốc gia có cùng lãnh thổ.