Hai loại sản lượng, hai đơn vị
Bảng 22.1 SGK, nguồn BP, 2022; các giá trị theo năm:
| Năm | Dầu (triệu tấn) | Khí (tỉ m³) |
|---|---|---|
| 2000 | 326,7 | 537,1 |
| 2010 | 512,3 | 610,0 |
| 2015 | 544,6 | 608,9 |
| 2020 | 524,4 | 557,6 |
Đây là sản lượng khai thác, khác trữ lượng và trị giá. Dầu đo khối lượng; khí đo thể tích. Giữ đơn vị riêng khi nhận xét, không cộng hai cột thành một tổng khối lượng.
Bài luyện
Có cộng 524,4 và 557,6 thành tổng sản lượng chung của hai loại không?
Cùng thời gian chưa đủ cùng đại lượng.
Khối lượng khác thể tích.
Không có dữ liệu giá để tính trị giá.
Đúng. Dầu là triệu tấn, khí là tỉ m³. Tổng hợp cần phương pháp quy đổi được xác định, không cộng trực tiếp.
Lời giải
Dầu là triệu tấn, khí là tỉ m³. Tổng hợp cần phương pháp quy đổi được xác định, không cộng trực tiếp.
Đọc năm, phạm vi và mức tăng
Khoảng thời gian là 2000→2010:10 năm, 2010→2015:5 năm, 2015→2020:5 năm. Khi đặt điểm trên trục cần giữ đúng tỉ lệ khoảng.
Mức tăng dầu 2000→2020=524,4−326,7=197,7 triệu tấn; khí tăng 557,6−537,1=20,5 tỉ m³. Hai mức tăng được nhận xét riêng, gắn đúng loại và đơn vị.
Bài luyện
Dầu tăng bao nhiêu từ 2000 đến 2020?
Đây là mức tăng khí.
Dầu đang đo sản lượng, không phải tiền.
Đúng. 524,4−326,7=197,7 triệu tấn. Mức tăng giữ đơn vị của dầu.
Đây là cộng hai mức.
Lời giải
524,4−326,7=197,7 triệu tấn. Mức tăng giữ đơn vị của dầu.
Chuẩn bị dữ liệu để vẽ
Lập lại bảng rõ năm, tên hai chỉ tiêu, đơn vị và nguồn. Chọn cách thể hiện được cả hai loại mà vẫn đọc riêng đơn vị: biểu đồ kết hợp hai trục, hoặc hai biểu đồ có cùng trục thời gian.
Đặt thang đo bao phủ mọi giá trị, nhãn đơn vị rõ, kí hiệu nhất quán. Khi dùng hai thang hoặc hai đơn vị, chiều cao trực quan chưa đủ kết luận dầu hay khí có tổng lượng năng lượng lớn hơn.
Bài luyện
Khoảng trục năm đúng là gì?
Không khớp 2010→2015→2020.
Đúng. Đọc hiệu từng cặp năm để đặt điểm:10,5,5; không giãn đều tùy ý.
Hai khoảng sau chỉ 5 năm.
Các mốc không cách nhau một năm.
Lời giải
Đọc hiệu từng cặp năm để đặt điểm:10,5,5; không giãn đều tùy ý.
Bài luyện
Biểu đồ cần giữ rõ điều gì để đọc hai loại?
Đúng. Biểu đồ phải cho biết đang đo dầu hay khí, bằng đơn vị nào, ở mốc nào và từ nguồn nào.
Màu chưa cho biết đại lượng.
Hai đại lượng không cộng trực tiếp.
Làm sai loại chỉ tiêu.
Lời giải
Biểu đồ phải cho biết đang đo dầu hay khí, bằng đơn vị nào, ở mốc nào và từ nguồn nào.
Đang học