Vẽ hai dãy có đơn vị riêng
Dùng bảng 22.1. Có thể vẽ kết hợp cột dầu, đường khí với hai trục tung ghi đúng đơn vị. Một cách khác là vẽ hai biểu đồ đường, mỗi biểu đồ một đơn vị, cùng trục năm 2000, 2010, 2015, 2020.
Hình trong bài minh họa cách hai biểu đồ đường. Mỗi trục tung bắt đầu 0, bao phủ mọi giá trị; khoảng trục năm 10/5/5. Mỗi điểm cần được đặt từ đúng năm và đúng giá trị, sau đó nối theo thứ tự thời gian.
Bài luyện
Trong cách hai biểu đồ đường, cần giữ chung gì?
Khí đo thể tích, cần đơn vị riêng.
Khác đại lượng không cộng.
Trục thời gian giữ thứ tự thực tế.
Đúng. Cùng trục thời gian giúp đối chiếu xu hướng, còn mỗi dãy giữ đúng đơn vị và thang giá trị.
Lời giải
Cùng trục thời gian giúp đối chiếu xu hướng, còn mỗi dãy giữ đúng đơn vị và thang giá trị.
Nhận xét từng dãy
Dầu tăng 326,7→512,3→544,6 triệu tấn từ 2000 đến 2015, rồi giảm còn 524,4 năm 2020. Khí tăng 537,1→610,0 tỉ m³ từ 2000 đến 2010, rồi giảm 608,9→557,6 qua 2015, 2020.
Cả hai năm 2020 cao hơn 2000, nhưng không tăng liên tục. Đỉnh dầu trong các mốc là 2015, đỉnh khí là 2010; các kết luận phải giới hạn trong những mốc đã có.
Bài luyện
Mốc cao nhất của dầu trong bảng là năm nào?
Nhỏ hơn 544,6 năm 2015.
Đây là thấp nhất trong các mốc.
Đúng. So bốn giá trị dầu thấy 544,6 lớn nhất, thuộc 2015; chỉ kết luận trong các mốc được cho.
Nhỏ hơn 544,6 năm 2015.
Lời giải
So bốn giá trị dầu thấy 544,6 lớn nhất, thuộc 2015; chỉ kết luận trong các mốc được cho.
Tự hoàn thành và kiểm tra
Tự vẽ một biểu đồ kết hợp hoặc bộ hai biểu đồ, có tên, năm, đơn vị, thang, chú giải, nguồn. Đối chiếu lại từng điểm hoặc cột với bảng, kiểm khoảng năm, tính dễ đọc.
Viết ít nhất ba nhận xét có số; giải thích liên hệ nguồn tài nguyên, công nghệ, thị trường và điều kiện khai thác theo kiến thức đã học. Phân biệt điều dữ liệu chứng minh với nguyên nhân cần thêm tư liệu. Trình bày, trả lời và sửa sản phẩm.
Bài luyện
Khí giảm bao nhiêu từ 2010 đến 2020?
557,6 thấp hơn 610,0.
Đúng. 610,0−557,6=52,4 tỉ m³; đó là mức giảm khí 2010→2020.
Đây là giảm dầu 2015→2020, khác dãy và mốc.
Khí cần đơn vịtỉ m³.
Lời giải
610,0−557,6=52,4 tỉ m³; đó là mức giảm khí 2010→2020.
Bài luyện
Dữ liệu bảng đủ để khẳng định điều gì?
Đúng. Bảng xác định giá trị tại các mốc; không tự chứng minh giá, từng năm trung gian hoặc mọi nguyên nhân.
Sản lượng không trực tiếp cho giá.
Các mốc giữa có tăng và giảm.
Chưa có dữ liệu cho mọi năm ở giữa.
Lời giải
Bảng xác định giá trị tại các mốc; không tự chứng minh giá, từng năm trung gian hoặc mọi nguyên nhân.
Đang học