Nền kinh tế tri thức và năm đặc điểm chủ yếu

Tri thức là những hiểu biết được con người tích lũy, kiểm chứng và vận dụng. Nền kinh tế tri thức phát triển dựa ngày càng nhiều vào việc tạo ra, phổ biến và sử dụng tri thức để sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo của cải và nâng chất lượng cuộc sống. Ví dụ minh họa: cùng một nguồn nông sản, hiểu biết về giống, bảo quản, chế biến và thị trường giúp giảm hao hụt, nâng chất lượng, giá trị sản phẩm. Tri thức gắn với đất, nước, nguyên liệu, máy móc và con người; không làm các nguồn lực vật chất tự mất vai trò.

Hai đặc điểm đầu là tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và sản xuất dựa ngày càng nhiều vào thành tựu khoa học – công nghệ. Kiến thức được đưa vào thiết kế, quy trình, phần mềm, cách tổ chức và quyết định sản xuất, tác động đến năng suất và chất lượng. Không phải chỉ ngành sản xuất máy tính mới dùng tri thức. Nông nghiệp, chế biến, vận tải, giáo dục và nhiều ngành khác đều có thể đổi mới dựa trên nghiên cứu, công nghệ và kinh nghiệm được kiểm chứng.

Ba đặc điểm còn lại là ngày càng coi trọng lao động trí tuệ; quyền sở hữu trí tuệ trở nên quan trọng; sản xuất và trao đổi tri thức gắn với mạng lưới toàn cầu. Việc học, sáng tạo, phân tích và điều khiển công nghệ được chú trọng trong cơ cấu lao động. Các kết quả sáng tạo có giá trị nên cần điều kiện khuyến khích tạo ra, sử dụng và phát triển chúng. Bài học nêu vai trò của quyền sở hữu trí tuệ; khi cần áp dụng một quy định cụ thể phải đối chiếu văn bản chính thức tương ứng. Nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và dịch vụ có thể liên kết giữa nhiều doanh nghiệp, quốc gia trong chuỗi giá trị. Tuy vậy, năng lực tiếp nhận và mức tham gia của từng nơi khác nhau.