Biểu hiện của kinh tế tri thức và yêu cầu với lao động

Biểu hiện thứ nhất là cơ cấu kinh tế chuyển đổi theo hướng phát triển những hoạt động có giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức. Nghiên cứu, thiết kế, công nghệ cao, xử lí thông tin và các dịch vụ chuyên môn có vai trò ngày càng lớn. Ví dụ minh họa: một cơ sở chế biến không chỉ tăng lượng nguyên liệu mà còn cải tiến quy trình, phát triển sản phẩm và tổ chức phân phối. Muốn đánh giá kết quả phải có căn cứ về năng suất, chất lượng hoặc giá trị tạo thêm, không chỉ tên gọi công nghệ.

Biểu hiện thứ hai là đổi mới diễn ra nhanh, việc nghiên cứu và sản xuất công nghệ trở nên quan trọng. Công nghệ, sản phẩm và cách tổ chức mới có thể làm thay đổi lợi thế của doanh nghiệp, đòi hỏi tiếp tục cập nhật. Điều này không có nghĩa mọi kiến thức cũ đều vô dụng hoặc cứ thay máy mới là hiệu quả. Cần vận dụng nền tảng đã có, kiểm tra nhu cầu, chi phí, năng lực sử dụng và kết quả của sự đổi mới.

Biểu hiện thứ ba là thay đổi đặc tính, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực. Người lao động cần kiến thức chuyên môn, kĩ năng, năng lực phân tích, sáng tạo và khả năng thích ứng. Lao động điều khiển thiết bị hiện đại hoặc thiết kế sản phẩm cũng có thể trực tiếp tạo sản phẩm bằng lao động trí tuệ. Học tập suốt đời giúp cập nhật khi công nghệ và công việc thay đổi. Đào tạo ban đầu tạo nền tảng; học tiếp qua khóa học, thực hành, nghiên cứu và rút kinh nghiệm giúp duy trì năng lực. Không đồng nhất lao động trí tuệ với chỉ làm việc ở văn phòng.