Công nghiệp và chuyển dịch kinh tế
Công nghiệp tạo sản phẩm, việc làm, nguồn xuất khẩu, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu và liên kết với các ngành khác. Những nhóm được SGK nhấn mạnh gồm điện tử–tin học; chế biến thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng; khai thác khoáng sản.
Các nhóm ngành có cơ sở phát triển khác nhau. Điện tử–tin học cần lao động có kĩ năng, vốn, công nghệ và mạng lưới sản xuất; chỉ số dân đông chưa bảo đảm có đủ năng lực thiết kế, chế tạo hoặc vận hành.
Bài luyện
Điều kiện nào trực tiếp phù hợp với phát triển điện tử–tin học?
Nguồn lao động đông khác lao động có kĩ năng.
Đã dùng điều kiện của hoạt động khác thay toàn bộ.
Thiết kế và chế tạo cần các năng lực chuyên môn.
Đúng. Các điều kiện này hỗ trợ tham gia chuỗi giá trị.
Lời giải
Điện tử–tin học dựa vào nguồn nhân lực thích hợp, công nghệ, vốn, tổ chức và liên kết. Dân đông tạo một khả năng về nhân lực, còn đào tạo và hoạt động sản xuất quyết định chất lượng tham gia.
Nguyên liệu, thị trường và tài nguyên
Chế biến thực phẩm và hàng tiêu dùng được hỗ trợ bởi nông sản nhiệt đới, nguồn lao động và thị trường. Chất lượng nguyên liệu, bảo quản, công nghệ chế biến và đầu ra góp phần hiệu quả; không chỉ có nguyên liệu là tự tạo sản phẩm cạnh tranh.
Khai thác thiếc được SGK nêu ở Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Mi-an-ma, Thái Lan; dầu mỏ, khí tự nhiên ở Bru-nây, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Việt Nam. Khả năng khai thác cần xét điều kiện tài nguyên, công nghệ, hạ tầng, thị trường và tác động môi trường.
Bài luyện
Vì sao chế biến thực phẩm thường được nối với nông nghiệp và thị trường?
Các khâu này liên quan chất lượng và khả năng tiêu thụ.
Đầu ra quan trọng đối với nhiều ngành, gồm thực phẩm.
Đúng. Có quan hệ đầu vào–sản xuất–đầu ra.
Giá và tiêu thụ còn tùy chất lượng, nhu cầu, chi phí.
Lời giải
Nguyên liệu hỗ trợ đầu vào, nhu cầu tạo khả năng tiêu thụ. Chế biến nối hai phía và cần hạ tầng, công nghệ, chất lượng, tổ chức để phát huy lợi thế.
Đọc hình 12.3 theo đúng loại kí hiệu
Mở hình 12.3, tr.57 SGK, năm 2020. Phân biệt vòng trung tâm công nghiệp, kí hiệu ngành, điểm khai thác, cảng biển, sân bay và đường giao thông. Chọn Băng Cốc, Gia-các-ta hoặc Thành phố Hồ Chí Minh; ghi các kí hiệu thể hiện hoạt động tại trung tâm theo hình.
Đối chiếu một ví dụ với hạ tầng hoặc thị trường để viết lời giải thích có điều kiện. Kí hiệu ngành không cho toàn bộ sản lượng hay giá trị gia tăng của trung tâm. Điểm Thành phố Hồ Chí Minh trên bản đồ 2020 cũng không tự là số liệu toàn phạm vi hành chính sau sắp xếp 2025.
Bài luyện
Khi đọc bản đồ công nghiệp, thao tác nào đúng?
Cần giữ mốc và phạm vi thống kê tương ứng.
Đúng. Các kí hiệu biểu thị những đối tượng khác nhau.
Bản đồ có nhiều lớp đối tượng riêng.
Điểm khai thác không biểu thị cơ cấu toàn lãnh thổ.
Lời giải
Chú giải quyết định cách hiểu kí hiệu. Trung tâm, ngành, mỏ và giao thông có ý nghĩa khác nhau; không suy một loại thông tin thành một loại khác.
Bài luyện
Nêu một trung tâm có điện tử–tin học trên hình đã đủ để kết luận gì?
Đúng. Giữ đúng mức thông tin nguồn cung cấp.
Bản đồ không cho căn cứ xếp hạng như vậy.
Kí hiệu khái quát không mô tả từng cơ sở.
Những chỉ tiêu này cần dữ liệu riêng.
Lời giải
Bản đồ giúp xác định phân bố ngành và liên hệ lãnh thổ theo năm. Sản lượng, thứ hạng, doanh thu hay công nghệ từng cơ sở vượt phạm vi thông tin này.
Đang học