Kết nối sản xuất với thị trường
Nội thương là trao đổi trong nước, giúp phân phối hàng hóa, dịch vụ và kết nối sản xuất với nhu cầu. SGK nêu sự phát triển siêu thị, trung tâm thương mại và thương mại điện tử; quy mô dân, mức sống, hạ tầng, công nghệ và tổ chức đều có tác động.
Ngoại thương tạo đầu ra, tiếp cận đầu vào và liên kết với thị trường bên ngoài. Các mặt hàng trao đổi có nông sản, thủy sản, khoáng sản, dệt may, máy móc và hàng tiêu dùng. Cơ cấu cụ thể khác nhau theo nước và thời điểm, không lấy danh sách chung để gán mọi nước cùng một cơ cấu.
Bài luyện
Vai trò nào phù hợp với nội thương?
Đây là nhầm phạm vi với ngoại thương.
Phát triển phân phối không xóa mọi chênh lệch.
Còn cần nhu cầu, mức sống, hạ tầng và dữ liệu giao dịch.
Đúng. Giữ đúng phạm vi trao đổi.
Lời giải
Nội thương giúp hàng hóa, dịch vụ đến nơi có nhu cầu trong nước và đưa tín hiệu thị trường tới sản xuất. Quy mô dân là một điều kiện, không thay toàn bộ sức mua và mạng phân phối.
Xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ
Bảng 12.3 SGK, đơn vị tỉ USD:
| Năm | Xuất khẩu | Nhập khẩu |
|---|---:|---:|
| 2010 | 1 244,9 | 1 119,4 |
| 2015 | 1 506,0 | 1 381,5 |
| 2020 | 1 676,3 | 1 526,6 |
Nguồn: SGK Địa lí 11, tr.59; Ngân hàng Thế giới, 2022. Phạm vi là Đông Nam Á, chỉ tiêu gồm **hàng hóa và dịch vụ**. Không ghép ngay với bảng chỉ hàng hóa hoặc bảng riêng ASEAN có thành viên, cách tổng hợp khác mà chưa đối chiếu.
Bài luyện
Điều gì cần kiểm trước khi so bảng trên với bảng chỉ xuất khẩu hàng hóa?
Đổi tên không đổi nội dung dữ liệu.
Mốc, phạm vi và cách tổng hợp vẫn cần được xét.
Đúng. Cùng tên xuất khẩu chưa bảo đảm cùng nội dung.
Độ lớn không chứng minh tính tương ứng.
Lời giải
So sánh cần cùng khái niệm, đơn vị, thời gian và phạm vi tổng hợp. Hàng hóa–dịch vụ rộng hơn chỉ hàng hóa; không thay hai chỉ tiêu bằng đổi nhãn.
Tổng trị giá khác cán cân
Tổng trị giá = xuất khẩu + nhập khẩu; cán cân = xuất khẩu − nhập khẩu. Năm 2020, tổng =1 676,3 +1 526,6 =3 202,9 tỉ USD; cán cân =149,7 tỉ USD, dương nên khu vực xuất siêu theo bảng.
Cán cân ở ba mốc lần lượt 125,5; 124,5; 149,7 tỉ USD. Xuất và nhập đều tăng qua các mốc, nhưng cán cân giảm nhẹ 2010–2015 rồi tăng. Tổng xuất siêu khu vực không chứng minh mọi nước đều xuất siêu hoặc mọi chủ thể đều có lợi nhuận.
Bài luyện
Cán cân năm 2020 theo bảng bằng bao nhiêu?
Quy mô xuất khẩu chưa là chênh lệch xuất–nhập.
Đúng. Xuất trừ nhập và kết quả dương.
3 202,9 là tổng trị giá, không phải cán cân.
Đã đảo thứ tự phép trừ theo định nghĩa cán cân.
Lời giải
Cán cân =1 676,3 −1 526,6 =149,7 tỉ USD. Tổng trị giá dùng phép cộng còn cán cân dùng phép trừ; dấu dương cho biết xuất lớn hơn nhập ở phạm vi thống kê.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về cán cân ba mốc?
Đúng. 125,5 xuống 124,5 rồi lên 149,7.
Hiệu hai dãy có thể giảm dù cả hai đều tăng.
Số tổng khu vực không phải số riêng từng nước.
Cán cân trao đổi không đo lợi nhuận từng doanh nghiệp.
Lời giải
Phải tính hiệu từng cặp xuất–nhập cùng năm. Dấu và mức cán cân là thông tin của tổng khu vực, không tự mô tả từng nước hoặc kết quả kinh doanh.
Đang học