Cơ chế hoạt động và một số cơ quan ASEAN

Các nội dung cơ bản được SGK nêu gồm không can thiệp công việc nội bộ, tham vấn và ra quyết định bằng đồng thuận. Tham vấn tạo điều kiện trao đổi quan điểm; đồng thuận hướng tới thống nhất trong quyết định chung. Cách hợp tác này cần đối thoại, phối hợp và quan tâm khác biệt lợi ích, năng lực. Không đồng nhất với một chính quyền duy nhất thay toàn bộ chính phủ các nước; nguyên tắc chung cũng không thay việc đọc quy trình của từng cơ chế cụ thể.

Cấp cao ASEAN là cơ quan hoạch định chính sách cao nhất, chỉ đạo và quyết định các vấn đề quan trọng. Hội đồng Điều phối gồm các Bộ trưởng Ngoại giao, chuẩn bị họp Cấp cao, điều phối và theo dõi hoạt động. Các Hội đồng Cộng đồng bảo đảm thực hiện các quyết định liên quan và điều phối trong lĩnh vực phụ trách. Các cơ quan chuyên ngành cấp Bộ trưởng thực hiện thỏa thuận, quyết định và thúc đẩy hợp tác chuyên ngành. Đây là các cơ quan trong trọng tâm bảng 13.1, không phải danh sách toàn bộ mọi bộ phận.

Ví dụ minh họa: một hướng hợp tác chung cần được chuyển thành hoạt động ngành, có phối hợp, tổ chức thực hiện và theo dõi kết quả. Ghi tên cơ quan chưa đủ giải thích hoạt động; cần chỉ rõ cơ quan làm gì trong phạm vi nào. Khi so với EU, dùng lại chức năng đã học thay vì ghép cơ quan chỉ vì cùng có chữ “Hội đồng”. Mỗi tổ chức có hệ thống và nhiệm vụ riêng; không coi mọi Hội đồng đều có cùng vai trò lập pháp hoặc đại diện.