Đầu vào và cơ hội phát triển
Đất, nước, nguyên liệu, nhiên liệu là đầu vào cho nhiều hoạt động. Tài nguyên khoáng sản gắn khai thác, chế biến, cung cấp vật liệu và năng lượng; các loại khác hỗ trợ nông nghiệp, dịch vụ và đời sống. Khai thác phù hợp có thể tạo sản phẩm, thu nhập, cơ hội tích lũy vốn.
Nguồn lực có giá trị cần được huy động bằng nhân lực, vốn, công nghệ, hạ tầng và tổ chức. Có nhiều tài nguyên chưa tự bảo đảm sử dụng hiệu quả hoặc phát triển ổn định.
Bài luyện
Một nơi có khoáng sản nhưng thiếu công nghệ, vốn, kết nối. Nhận xét nào phù hợp?
Đã bỏ các hạn chế huy động.
Khả năng sử dụng khác sự có mặt của nguồn.
Tên gọi không thay điều kiện sản xuất.
Đúng. Tiềm năng chưa đồng nhất kết quả.
Lời giải
Tài nguyên tạo khả năng phát triển, còn kết quả tùy cách huy động và quản lí. Cần xét phối hợp các nguồn lực khác.
Phân bố không đều tạo nhu cầu kết nối
Nguồn tài nguyên khác nhau theo lãnh thổ, lượng, chất lượng và điều kiện tiếp cận. Điều đó góp phần định hình ngành và nơi sản xuất, đồng thời tạo nhu cầu trao đổi, vận tải, công nghệ. Không thể chỉ so tổng diện tích để kết luận mọi loại nguồn lực bằng nhau.
Một quốc gia có thể mạnh một số nguồn nhưng vẫn cần nguồn khác, thiết bị hoặc kĩ năng từ bên ngoài. Không đồng nhất giàu tài nguyên với hoàn toàn không phụ thuộc trao đổi.
Bài luyện
Vì sao nơi giàu một loại tài nguyên vẫn có thể cần trao đổi với nơi khác?
Nguồn phân bố không đồng đều.
Diện tích không thay thông tin đó.
Đúng. Một lợi thế chưa thay mọi đầu vào.
Tài nguyên có thể là cơ sở quan trọng cho sản xuất.
Lời giải
Phát triển cần nhiều nguồn lực và liên kết. Một loại tài nguyên dồi dào không có nghĩa đáp ứng toàn bộ nhu cầu của lãnh thổ.
Giá trị thay đổi cùng nhu cầu và công nghệ
Khoa học, kĩ thuật có thể mở cách sử dụng, giảm chi phí chế biến hoặc tìm vật liệu thay thế. Nguồn từng khó huy động có thể trở nên sử dụng được; nguồn bị khai thác mạnh có thể khan hiếm hơn. Giá trị không phải đặc tính kinh tế bất biến qua mọi thời kì.
Khi nhận xét một tài nguyên, cần phân biệt khả năng tự nhiên với khả năng sử dụng trong điều kiện công nghệ, thị trường và tổ chức cụ thể. Không dự báo thời điểm cạn kiệt bằng một con số cũ thiếu nguồn hoặc phương pháp.
Bài luyện
Công nghệ chế biến thay đổi có thể ảnh hưởng giá trị tài nguyên thế nào?
Dự báo cần dữ liệu và phương pháp tương ứng.
Đúng. Tác động cần gắn cơ chế cụ thể.
Công nghệ không tự đồng nhất các nguồn.
Nhận xét trái với sự thay đổi nhu cầu, kĩ thuật.
Lời giải
Giá trị sử dụng liên quan khả năng tạo sản phẩm với chi phí, điều kiện phù hợp. Công nghệ có thể làm khả năng ấy đổi, nhưng không bảo đảm mọi kết quả giống nhau.
Hiệu quả phải gắn duy trì nguồn lực
Sử dụng hợp lí chú ý tiết kiệm, hạn chế thất thoát, thu hồi vật liệu, giữ điều kiện tái tạo và quản lí tác động. Lợi ích trước mắt cần được xem cùng khả năng tiếp tục đáp ứng nhu cầu sau này.
Hoạt động liên hệ: chọn một tài nguyên có vai trò với sản xuất ở địa phương, nêu ngành sử dụng, điều kiện huy động, lợi ích, giới hạn và một biện pháp phù hợp. Dùng nguồn có năm, phạm vi; không đổi tên địa bàn cũ để tạo số liệu theo địa giới mới.
Bài luyện
Một nhận xét về khai thác tài nguyên có căn cứ cần xem gì?
Đúng. Cần phối hợp nhiều mặt.
Còn nguồn còn lại, hiệu quả và tác động.
Một mốc giá chưa cho khả năng duy trì.
Khả năng sử dụng, lượng và chất lượng có thể thay đổi.
Lời giải
Khai thác có ý nghĩa khi kết quả gắn hiệu quả và khả năng duy trì. Cần dữ liệu đúng phạm vi, năm và cách tính cho nhận xét cụ thể.
Đang học