Giao thông vận tải và các chỉ tiêu cơ bản

Giao thông vận tải đưa nguyên liệu, vật tư đến nơi sản xuất và sản phẩm đến nơi tiêu thụ; phục vụ đi lại, kết nối địa phương và giao lưu quốc tế, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh. Sản phẩm của ngành là sự chuyên chở người, hàng từ nơi này đến nơi khác. Chất lượng không chỉ là nhanh: cần xét an toàn, tiện nghi, độ tin cậy và yêu cầu của người hoặc hàng. Công nghệ thay phương tiện, cách quản lí và khả năng phục vụ.

Khối lượng vận chuyển cho biết số tấn hàng hoặc số lượt khách được chở trong phạm vi thống kê. Khối lượng luân chuyển tính thêm quãng đường: hàng dùng tấn.km, hành khách dùng lượt khách.km. Cùng số tấn nhưng đi xa hơn sẽ tạo luân chuyển lớn hơn. Một chuyến chở 2 tấn đi 50 km tạo 2 × 50 = 100 tấn.km. Đơn vị tấn.km là tích khối lượng với quãng đường, không phải tấn chia km.

Cự li vận chuyển bình quân = tổng luân chuyển / tổng vận chuyển, khi hai tổng cùng đối tượng, phạm vi và thời gian. Ví dụ minh họa: chuyến thứ nhất 2 tấn đi 50 km, chuyến thứ hai 3 tấn đi 100 km. Tổng vận chuyển 5 tấn, tổng luân chuyển 100 + 300 = 400 tấn.km. Cự li bình quân = 400 / 5 = 80 km. Không lấy trung bình đơn giản (50 + 100) / 2 = 75 km vì hai chuyến có khối lượng khác nhau.

Ví dụ minh họa một bảng ghi 20 triệu tấn.km và 100 nghìn tấn: đổi 20 triệu = 20.000 nghìn, rồi cự li = 20.000 / 100 = 200 km. Lấy ngay 20 / 100 sẽ sai vì tiền tố khác nhau. Số lượt khách không đồng nghĩa số cá nhân duy nhất: một người đi nhiều chuyến có thể được tính nhiều lượt. Không trộn số tấn hàng với lượt khách để tạo một cự li chung.