GDP, GNI và thu nhập với nước ngoài

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) phản ánh giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được tạo ra trong lãnh thổ kinh tế trong một thời kì, thường là năm. Có thể nhìn qua tổng giá trị tăng thêm để tránh cộng trùng phần nguyên liệu trung gian đã nằm trong sản phẩm cuối cùng. Ví dụ minh họa: giá trị bột đã dùng làm bánh nằm trong giá trị bánh bán để tiêu dùng cuối cùng. Không cộng nguyên cả giá trị bột thêm một lần nữa vào giá trị bánh rồi coi là tổng sản phẩm cuối cùng. Phần tạo ra trong nước còn có thể do doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện.

Tổng thu nhập quốc gia (GNI) gắn với thu nhập lần đầu của các chủ thể thuộc nền kinh tế, có xét khoản nhận từ và trả ra nước ngoài. Trong thống kê, phạm vi chủ thể dựa vào khái niệm thường trú, tức quan hệ kinh tế với nền kinh tế theo quy tắc thống kê; không đồng nhất đơn vị thường trú với quốc tịch của người chủ. Để phân biệt ở mức bài học: GDP gắn với sản xuất trong lãnh thổ; GNI điều chỉnh từ GDP theo thu nhập lao động, thu nhập sở hữu với nước ngoài. Không tự quy toàn bộ sản lượng một nhà máy có vốn nước ngoài thành GNI của nước chủ đầu tư.

GNI = GDP + thu nhập sơ cấp nhận từ nước ngoài − thu nhập sơ cấp trả cho nước ngoài. Trong ví dụ tính, thu nhập sơ cấp gồm các khoản thu nhập lao động, thu nhập sở hữu theo phạm vi thống kê đã xác định. Hiệu nhận − trả gọi là thu nhập sơ cấp thuần. Không tự cộng mọi khoản chuyển tiền từ ngoài vào nếu chưa biết loại khoản thu. Cùng năm và đơn vị: nếu nhận lớn hơn trả thì GNI > GDP; nhận nhỏ hơn trả thì GNI < GDP; bằng nhau thì hai chỉ tiêu bằng nhau.

Một cơ sở sản xuất trong nước có thể tạo giá trị tăng thêm thuộc GDP của nền kinh tế nơi hoạt động. Phần thu nhập phải trả cho chủ thể không thường trú được xét trong bước điều chỉnh thu nhập với nước ngoài khi tính GNI. Hai bước không phải phép chuyển nguyên toàn bộ sản lượng sang nước có chủ đầu tư. Đọc bảng GDP/GNI phải kiểm năm, đơn vị tiền, giá hiện hành hay giá so sánh và phương pháp. Không cộng, so trực tiếp các trị số dùng khác đồng tiền hoặc khác cơ sở giá mà chưa quy đổi phù hợp.