Dòng biển và vai trò của đại dương

Dòng biển là dòng nước chảy trong biển và đại dương. Gió thường xuyên, chênh lệch nhiệt độ, độ muối và các điều kiện khác góp phần tạo chuyển động. Một dòng được gọi nóng hay lạnh theo tương quan với nước xung quanh, không chỉ căn cứ một ngưỡng nhiệt độ cố định. Nhiều dòng nóng đưa nước từ vùng vĩ độ thấp về vĩ độ cao; nhiều dòng lạnh đi theo chiều ngược lại. Ở vùng gió mùa còn có dòng đổi hướng theo mùa. Để đọc trường hợp cụ thể phải theo mũi tên trên bản đồ, không thay mọi hướng bằng một quy tắc duy nhất.

Dùng hình 12.5 trang 43 SGK: tìm đại dương, đọc chú giải màu và theo đầu mũi tên để xác định hướng. Ví dụ, Gơn-xtơ-rim trong Đại Tây Dương và Cư-rô-si-ô ở phía tây Bắc Thái Bình Dương là các dòng nóng; Pê-ru dọc phía tây Nam Mỹ là dòng lạnh. Không coi mọi dòng đều song song với kinh tuyến. Dòng có thể đổi hướng và tạo vòng hoàn lưu. Khi cần nhận xét một nơi ven biển, đối chiếu thêm gió, địa hình và điều kiện nhiệt – ẩm.

Biển cung cấp nguồn lợi sinh vật, khoáng sản và năng lượng; là môi trường cho giao thông vận tải, du lịch, đánh bắt, nuôi trồng thủy sản. Đại dương còn góp phần điều hòa khí hậu và duy trì đa dạng sinh học. Các vai trò liên hệ nhau. Ô nhiễm có thể làm suy giảm nguồn lợi và ảnh hưởng du lịch, nuôi trồng. Khai thác cần xét khả năng phục hồi và tác động môi trường, không chỉ sản lượng thu được trước mắt.