Tỉ lệ dân thành thị: cách tính và ý nghĩa

Tỉ lệ dân thành thị (%) = số dân thành thị / tổng số dân × 100. Tổng số dân bao gồm dân thành thị và dân nông thôn của cùng lãnh thổ, thời điểm và cách thống kê. Ví dụ minh họa: một lãnh thổ có 3 triệu người, trong đó 1,2 triệu người sống ở thành thị. Tỉ lệ thành thị = 1,2/3 × 100 = 40%; tỉ lệ nông thôn = 100 − 40 = 60%. Không lấy 1,2 chia riêng dân nông thôn vì khi đó mẫu số đã đổi.

Theo bảng 1 và bảng 4 SGK, năm 2020 nhóm nước phát triển có 1 003,5 triệu dân thành thị, chiếm 79,1% tổng dân số của nhóm. Nhóm đang phát triển có 3 375,4 triệu dân thành thị nhưng tỉ lệ là 51,7%. Nhóm thứ hai có nhiều dân thành thị hơn, đồng thời có tổng dân số lớn hơn nên tỉ lệ vẫn thấp hơn. Quy mô là số người; tỉ lệ là phần dân thành thị trong tổng dân số của lãnh thổ. Khi so hai nhóm phải dùng cùng năm và cùng đại lượng. Các số trên là năm 2020 theo SGK, không phải số hiện tại.

Tỉ lệ dân thành thị thường được dùng để nhận diện mức độ đô thị hóa. Nhìn chung nó có liên hệ với phát triển kinh tế, chuyển dịch lao động và chất lượng sống, nhưng chưa tự đo mọi mặt của quá trình. Một quốc gia có tỉ lệ thành thị cao vẫn có thể gặp sức ép nhà ở, việc làm hoặc môi trường. Cách xác định thành thị giữa các nguồn cũng cần được xem xét. Không kết luận mọi người dân đều giàu hoặc mọi nước cùng nhóm đều có cùng tỉ lệ.