Đặc điểm đô thị hóa ở các nước phát triển

Ở nhiều nước châu Âu và Bắc Mỹ, công nghiệp hóa từ cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX tạo sức hút lao động, thúc đẩy phát triển đô thị. Hoạt động sản xuất tập trung kéo theo thị trường, giao thông và dịch vụ; cơ cấu lao động chuyển đổi cùng với không gian đô thị. Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa có mối liên hệ chặt. Tuy nhiên, đây là khái quát về quá trình phát triển, không có nghĩa mọi đô thị đều xuất hiện cùng lúc, hạ tầng nơi nào cũng hoàn chỉnh hoặc không có khó khăn.

Số liệu dưới lấy từ bảng 1 SGK. Đơn vị số dân là triệu người; tỉ lệ tính trong tổng dân số của nhóm. | Năm | Dân thành thị | Tỉ lệ (%) | |---|---:|---:| | 1950 | 446,3 | 54,8 | | 2000 | 883,9 | 74,2 | | 2020 | 1 003,5 | 79,1 | Nguồn: SGK Chuyên đề học tập Địa lí 10 KNTT, bảng 1, tr.18. Dân thành thị tăng trong các mốc của bảng. Theo phần chữ SGK, tốc độ tăng dân số thành thị giảm từ 2,32% giai đoạn 1950–1955 xuống 0,50% giai đoạn 2015–2020. Tốc độ giảm nhưng còn dương thì quy mô vẫn có thể tăng; không được hiểu “tăng chậm” là “dân số đã giảm”.

Năm 2020 theo SGK, tỉ lệ dân thành thị của nhóm phát triển là 79,1%, cao hơn mức trung bình thế giới 56,2%. Các quốc gia trong nhóm khác nhau: hình 2 cho Nhật Bản 91,8%, Ca-na-đa 81,6%, Ru-ma-ni 54,2%. Không từ trung bình nhóm suy rằng mọi nước đều cao hơn trung bình thế giới. Tỉ lệ cao ở nhiều nước gắn với quá trình công nghiệp hóa, dịch vụ và đô thị hóa lâu dài. Phân tích phải giữ khác biệt trong tổ chức không gian, lịch sử và cách thống kê của từng quốc gia.