Đọc ngưỡng bao gồm và không bao gồm
Trong khung quy mô dân số của chuyên đề, đô thị nhỏ từ 0,3 đến dưới 1 triệu dân; trung bình từ 1 đến dưới 5 triệu; lớn từ 5 đến dưới 10 triệu; cực lớn, hay siêu đô thị, từ 10 triệu trở lên. Mốc 5 triệu thuộc nhóm lớn; mốc 10 triệu đã thuộc nhóm siêu đô thị.
Đây là khung phân nhóm được dùng trong bài, không phải hệ phân loại đô thị theo pháp luật Việt Nam. Việc khung bắt đầu từ 0,3 triệu không có nghĩa mọi địa bàn ít dân hơn đều không thể là đô thị.
Bài luyện
Theo khung SGK trong bài, đô thị có đúng 10 triệu người thuộc nhóm nào?
Nhóm lớn là từ 5 đến dưới 10 triệu.
Nhóm trung bình là từ 1 đến dưới 5 triệu.
Mốc 10 được bao gồm ở nhóm siêu đô thị.
Đúng. Mốc 10 được bao gồm trong nhóm này.
Lời giải
Đọc từ khóa “dưới” và “từ… trở lên”. Nhóm lớn không gồm 10 triệu; siêu đô thị gồm 10 triệu và lớn hơn.
Sáu siêu đô thị trong nhóm phát triển năm 2020
Bảng dưới trích cột năm 2020 của bảng 2 SGK; đơn vị triệu người, giữ phạm vi đô thị theo nguồn. Không tự thay bằng dân số một đơn vị hành chính lõi từ nguồn khác.
| Đô thị | Dân số |
|---|---:|
| Tô-ky-ô | 37,4 |
| Ô-xa-ca | 19,2 |
| Niu Oóc | 18,8 |
| Mát-xcơ-va | 12,5 |
| Lốt An-giơ-lét | 12,4 |
| Pa-ri | 11,0 |
Nguồn: SGK Chuyên đề học tập Địa lí 10 KNTT, bảng 2, tr.20. Tổng sáu giá trị là 111,3 triệu người. Các đô thị được liệt kê theo nhóm năm 2020; số dân quá khứ trong bảng gốc không có nghĩa tất cả đã là siêu đô thị từ năm 1950.
Bài luyện
Theo bảng năm 2020, nhận xét nào đúng?
11,0 lớn hơn 10.
Bảng trích số năm 2020 trong SGK.
Đúng. 37,4 là giá trị lớn nhất trong bảng.
18,8 nhỏ hơn 19,2.
Lời giải
So cùng cột năm 2020, 37,4 triệu người của Tô-ky-ô là lớn nhất. Bảng không cho số hiện tại hoặc cho phép thay phạm vi thống kê.
Thực hành xác định vị trí trên hình 3
Mở hình 3, tr.19 của SGK chuyên đề. Đọc tên hình, năm 2020, chú giải kích thước chấm và hệ thống tên địa lí. Chọn ít nhất hai siêu đô thị trong nhóm phát triển và hai trong nhóm đang phát triển theo chuyên đề; xác định quốc gia, châu lục và vị trí khái quát.
Có thể đối chiếu Tô-ky-ô, Ô-xa-ca ở Nhật Bản, Đông Á; Niu Oóc ở phía đông Hoa Kỳ, Bắc Mỹ; Lốt An-giơ-lét ở phía tây Hoa Kỳ. Trong các ví dụ khác trên bản đồ, Niu Đê-li thuộc Ấn Độ, Nam Á; Cai-rô thuộc Ai Cập, đông bắc châu Phi; Xao Pao-lô thuộc Bra-xin, Nam Mỹ.
Ghi lại vị trí và đối chiếu trên bản đồ, không chỉ nhớ một cặp tên. Chấm đô thị biểu thị vị trí, quy mô theo chú giải; không phải diện tích xây dựng thật. Không tự phác lại biên giới quốc gia để thay hình chính thức.
Bài luyện
Theo hướng dẫn đọc bản đồ trong bài, cặp đô thị – quốc gia nào đúng?
Tô-ky-ô thuộc Nhật Bản.
Đúng. Cai-rô nằm ở đông bắc châu Phi.
Niu Đê-li thuộc Ấn Độ.
Xao Pao-lô thuộc Bra-xin.
Lời giải
Đối chiếu tên đô thị và tên quốc gia trên bản đồ. Cai-rô thuộc Ai Cập; Niu Đê-li thuộc Ấn Độ; Xao Pao-lô thuộc Bra-xin; Tô-ky-ô thuộc Nhật Bản.
Bài luyện
Kích thước chấm siêu đô thị trên hình 3 cần được hiểu thế nào?
Đúng. Phương pháp kí hiệu có ý nghĩa nhờ chú giải.
Chú giải hình thể hiện dân số, không phải diện tích xây dựng.
Bản đồ có năm và quy mô dân số thay đổi theo thời gian.
Kí hiệu tại điểm không phải ranh giới hành chính.
Lời giải
Đọc chú giải trước khi suy từ kích thước kí hiệu. Hình 3 thể hiện các nhóm quy mô dân số năm 2020; chấm không vẽ hình dạng hoặc ranh giới thật.
Bài luyện
Sản phẩm nào thể hiện đã thực hiện đúng yêu cầu xác định vị trí?
Đọc quy mô chưa thay việc xác định vị trí.
Câu trắc nghiệm chưa chứng minh đã làm hoạt động bản đồ.
Không được đổi vị trí địa lí để tạo một bản đồ khác.
Đúng. Có thao tác bản đồ và kết quả đối chiếu.
Lời giải
Thực hành đòi hỏi thao tác với bản đồ và ghi kết quả. Câu luyện chỉ kiểm một phần cách đọc, không thay sản phẩm xác định vị trí.
Đang học