So sánh phòng, trị bệnh do vi khuẩn và virus

| Bệnh tiêu biểu | Tác nhân được học | Điểm cần nhớ | | --- | --- | --- | | Lồi mắt rô phi | Streptococcus agalactiae, vi khuẩn | Lồi mắt chưa tự xác định tác nhân | | Gan thận mủ cá tra | Edwardsiella ictaluri, vi khuẩn | Cần chẩn đoán và điều trị có căn cứ | | VNN cá biển | Betanodavirus, virus RNA | Ưu tiên phòng tổng hợp, vaccine khi phù hợp | | Đốm trắng trên tôm | WSSV, virus DNA | Đốm vỏ chưa đủ chẩn đoán; kiểm soát lan truyền | Cùng biểu hiện giảm ăn có thể gặp trong nhiều bệnh. Phân nhóm tác nhân giúp hiểu vì sao kháng sinh không trực tiếp trị virus; nhưng tên nhóm vi khuẩn cũng chưa đủ chọn thuốc, liều và thời gian cho một đàn cụ thể.

Kiểm soát giống, nước, thức ăn, dụng cụ, mật độ, dinh dưỡng và theo dõi là nền phòng chung. Mỗi tác nhân còn có đặc điểm đối tượng, đường truyền và công cụ phòng riêng. Không coi “bệnh do virus” là kết luận rằng mọi bệnh virus đều chỉ có một cách xử lí giống nhau. Khi có bất thường: ghi thông tin, báo người quản lí, kiểm tra môi trường và tổ chức chẩn đoán; hạn chế đường lây theo hướng dẫn. Thuốc hoặc biện pháp xử lí phải phù hợp nguyên nhân, quy định, sức khỏe đàn và môi trường. Chế phẩm tăng sức đề kháng, xử lí nước hay vaccine không được gán cùng một vai trò điều trị.