Nhìn thành phần trước khi so sánh
Thức ăn chăn nuôi là sản phẩm vật nuôi ăn, uống ở dạng tươi, sống hoặc đã qua chế biến. Thức ăn cung cấp năng lượng, nguyên liệu cho sinh trưởng và tạo sản phẩm. Các loại thức ăn khác nhau về thành phần và cách sử dụng, không chỉ về tên gọi hay hình thức.
Thức ăn gồm nước và chất khô. Trong chất khô, protein, lipid, carbohydrate và vitamin thuộc nhóm hữu cơ; các chất khoáng thuộc nhóm vô cơ. Vì vậy, chất khô không chỉ là protein hoặc phần bột nhìn thấy bằng mắt.
Khối lượng tươi khác khối lượng chất khô
Một kilôgam nguyên liệu tươi có thể chứa nhiều nước. Khi so sánh lượng dinh dưỡng cần xem số liệu tính trên khối lượng tươi hay chất khô, đồng thời giữ đúng đơn vị. Hai mẫu có cùng khối lượng tươi chưa chắc cung cấp cùng lượng chất khô hoặc protein.
Làm khô chủ yếu giảm nước; không thể chỉ từ việc mẫu nhẹ đi mà kết luận đã mất toàn bộ chất dinh dưỡng. Mặt khác, không mặc nhiên coi mọi cách phơi, sấy đều giữ nguyên chất lượng; quá trình xử lí và bảo quản vẫn cần phù hợp.
Đọc một mẫu giả định
Giả định mẫu thức ăn 1.000 g chứa 700 g nước. Lượng chất khô là 1.000 − 700 = 300 g. Nếu trong mẫu có 30 g protein thì protein chiếm 30 : 1.000 = 3% khối lượng tươi, nhưng chiếm 30 : 300 = 10% chất khô. Hai tỉ lệ có mẫu số khác nhau, không được thay cho nhau.
Bài luyện
Thành phần nào thuộc chất khô nhưng không thuộc nhóm hữu cơ?
Protein thuộc nhóm hữu cơ.
Lipid thuộc nhóm hữu cơ.
Vitamin thuộc nhóm hữu cơ dù cơ thể chỉ cần lượng nhỏ.
Chất khoáng là phần vô cơ trong chất khô.
Lời giải
Chất khoáng là phần vô cơ trong chất khô.
Bài luyện
Mẫu giả định 800 g có 600 g nước. Chất khô của mẫu là bao nhiêu?
Toàn mẫu còn gồm nước.
Không cộng nước thêm một lần.
Lấy khối lượng toàn mẫu trừ phần nước.
600 g là nước, không phải chất khô.
Lời giải
Chất khô = 800 − 600 = 200 g.
Bài luyện
Trong 500 g thức ăn tươi có 100 g chất khô và 20 g protein. Protein chiếm bao nhiêu phần trăm chất khô?
Cần chia lượng protein cho lượng chất khô.
20 : 100 × 100% = 20%.
4% là trên khối lượng tươi:20 : 500.
80% không phải tỉ lệ protein/chất khô.
Lời giải
Tính theo chất khô: 20/100 × 100% = 20%. Nếu tính theo khối lượng tươi mới là 20/500 × 100% = 4%.
Đang học