Bốn bộ phận liên hệ với nhau
Cơ cấu gồm tay quay, thanh truyền, con trượt và giá đỡ. Trong hình, A cố định; tay quay AB quay quanh A; thanh truyền BC nối với con trượt C. Giá đỡ có bộ phận dẫn hướng, giữ con trượt chỉ đi theo đường thẳng. Các vị trí nối quay được và khớp trượt có vai trò khác nhau, không ghép cứng tất cả các thanh.
Đầu thanh đi tròn, con trượt đi thẳng
Khi AB quay, B chuyển động tròn quanh A. Thanh BC truyền chuyển động làm C dịch chuyển qua lại trong rãnh. BC không phải lúc nào cũng nằm ngang; chính quan hệ các khớp và dẫn hướng tạo chuyển động tịnh tiến của C. Cơ cấu có thể làm việc theo chiều biến đổi ngược trong ứng dụng phù hợp. Ví dụ ở động cơ, trục khuỷu tương ứng tay quay, pít tông tương ứng con trượt, xi lanh dẫn hướng.
Quan sát mô hình quay tay
Dùng mô hình học tập đã được người phụ trách kiểm, quay chậm tay quay và theo dõi ba vị trí: A đứng yên, B đi theo đường tròn, C đi tới rồi đi lui trên cùng đường thẳng. Ghi tên bộ phận cùng dạng chuyển động. Dừng nếu kẹt, giữ tay ngoài vùng kẹp; không khảo sát bằng cách chạm vào động cơ đang hoạt động.
Bài luyện
Bộ phận nào giữ con trượt đi theo hướng thẳng trong mẫu?
Giá đỡ và khớp tịnh tiến ràng buộc con trượt đi theo đường thẳng.
Cơ cấu trong hình không dùng dây đai chéo.
Không có bánh răng bị dẫn trong mẫu này.
Mũi vạch không dẫn hướng con trượt.
Lời giải
Giá đỡ và khớp tịnh tiến ràng buộc con trượt đi theo đường thẳng.
Bài luyện
Khi tay quay AB quay quanh A, điểm B và con trượt C chuyển động thế nào?
B không đứng yên khi tay quay quay.
Đề đang xét cơ cấu hoạt động.
D không phải trục của con trượt trong hình.
B gắn đầu tay quay nên đi tròn; C bị dẫn hướng nên đi thẳng qua lại.
Lời giải
B gắn đầu tay quay nên đi tròn; C bị dẫn hướng nên đi thẳng qua lại.
Bài luyện
Trong mô hình xi lanh–pít tông, bộ phận nào tương ứng con trượt?
Tên vỏ hộp số không xác định bộ phận trượt của mô hình.
Mũi đột là dụng cụ gia công.
Pít tông tịnh tiến trong xi lanh, tương ứng con trượt trong sơ đồ.
Dây đai không phải bộ phận đó.
Lời giải
Pít tông tịnh tiến trong xi lanh, tương ứng con trượt trong sơ đồ.
Đang học