btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Phân tích dữ liệu khí hậu Việt Nam

Lưu trên thiết bị này
Phân tích dữ liệu khí hậu Việt Nam · Chọn bài khác

Từ nguồn dữ liệu đến kết luận

Quy trình thu thập lập bảng vẽ biểu đồ và phân tích dữ liệu khí hậu
Mọi kết luận phải quay lại được bảng số liệu và nguồn ban đầu.
Một báo cáo dữ liệu khí hậu cần đi theo bốn bước: 1. **Thu thập:** ghi rõ địa điểm, thời gian, đại lượng, đơn vị và nguồn. 2. **Tổ chức:** xếp số liệu theo $12$ tháng trong bảng thống kê. 3. **Biểu diễn:** chọn biểu đồ theo mục đích; biểu đồ đoạn thẳng thuận lợi để nhận ra xu thế theo thời gian, biểu đồ cột kép thuận lợi để so sánh hai địa điểm. 4. **Phân tích:** chỉ ra tháng cao, thấp, khoảng biến thiên hoặc giai đoạn thay đổi, rồi mới rút ra nhận xét. Không kết luận về khí hậu cả nước từ số liệu của một địa điểm hoặc một tháng riêng lẻ.

So sánh hai địa điểm

Biểu đồ minh họa cách so sánh cùng một đại lượng tại hai địa điểm
Hai dãy dùng chung trục thời gian, đơn vị và thang đo; số liệu chỉ có tính minh họa cho cách đọc.
Muốn so sánh hai địa điểm, hai dãy số liệu phải cùng đại lượng, cùng đơn vị và cùng các tháng. Trên biểu đồ cần có: - trục thời gian từ tháng $1$ đến tháng $12$; - trục số ghi đúng đơn vị; - hai đường hoặc hai cột có chú giải rõ; - thang đo không làm phóng đại hoặc che lấp chênh lệch. Sau khi đọc biểu đồ, có thể nhận xét về thời điểm đạt cực đại, cực tiểu, mức chênh lệch hoặc xu thế; không suy đoán nguyên nhân nếu dữ liệu không cung cấp căn cứ.

Ví dụ: đọc một bảng nhiệt độ

Một bảng số liệu minh họa cho biết nhiệt độ trung bình của địa điểm $A$ vào tháng $1$, $4$, $7$, $10$ lần lượt là $18^\circ$C, $24^\circ$C, $30^\circ$C, $25^\circ$C. Trong bốn tháng đã cho, tháng $7$ có nhiệt độ cao nhất; tháng $1$ thấp nhất. Chênh lệch là $$30-18=12^\circ\text{C}.$$ Kết luận chỉ áp dụng cho bốn giá trị đã nêu, chưa đủ để mô tả toàn bộ năm.

Chọn biểu đồ để so sánh

Muốn so sánh lượng mưa từng tháng của hai địa điểm trên cùng một hình, lựa chọn phù hợp là
Chọn một đáp án

Rút ra kết luận có căn cứ

Từ bảng nhiệt độ của một địa điểm trong tháng $1$ và tháng $7$, kết luận chắc chắn nhất là
Chọn một đáp án

Kiến thức cần nhớ

Thu thập dữ liệu có nguồn, thống nhất đại lượng và đơn vị, chọn biểu đồ theo mục đích rồi chỉ kết luận trong phạm vi số liệu.