btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Hiệu hai bình phương

Lưu trên thiết bị này
Hằng đẳng thức đáng nhớ và ứng dụng · Chọn bài khác

Hằng đẳng thức

Sơ đồ phân biệt hằng đẳng thức với đẳng thức chỉ đúng tại một số giá trị
Hằng đẳng thức phải đúng với mọi giá trị của các biến.
Hằng đẳng thức là đẳng thức đúng với mọi giá trị của các biến xuất hiện trong đẳng thức. Chẳng hạn, $$a(b+c)=ab+ac$$ là hằng đẳng thức vì hai vế luôn bằng nhau với mọi giá trị của $a,b,c$. Trái lại, $x+1=3$ chỉ đúng khi $x=2$, nên không phải hằng đẳng thức. Muốn kiểm tra một đẳng thức có phải hằng đẳng thức hay không, có thể biến đổi một vế thành vế kia. Chỉ tìm được một giá trị làm hai vế bằng nhau chưa đủ để kết luận.

Công thức hiệu hai bình phương

Mô hình diện tích minh họa hiệu hai bình phương
Phần diện tích còn lại của hình vuông cạnh a sau khi bỏ hình vuông cạnh b được ghép thành hình chữ nhật có hai kích thước a trừ b và a cộng b.
Với hai biểu thức bất kì $A,B$, ta có $$\boxed{A^2-B^2=(A-B)(A+B).}$$ Vế trái là **hiệu hai bình phương**; vế phải là tích của hiệu và tổng hai biểu thức. Công thức được dùng theo hai chiều: $$A^2-B^2\longrightarrow(A-B)(A+B)$$ để viết thành tích, và $$(A-B)(A+B)\longrightarrow A^2-B^2$$ để tính nhanh hoặc rút gọn.

Ví dụ: nhận dạng hai bình phương

Viết $9x^2-25$ dưới dạng tích. Ta nhận ra $9x^2=(3x)^2$ và $25=5^2$. Do đó, $$9x^2-25=(3x)^2-5^2=(3x-5)(3x+5).$$ Khi nhận dạng, cần tìm đúng hai biểu thức được bình phương. Không được viết $9x^2-25=(9x-25)(9x+25)$.

Ví dụ: tính nhanh

Hai số $97$ và $103$ cách đều $100$, nên $$97\cdot103=(100-3)(100+3)=100^2-3^2=9991.$$ Cách biến đổi này hữu ích khi một tích có hai thừa số dạng “cùng tâm, lệch đều”.

Nhận biết hằng đẳng thức

Đẳng thức nào là hằng đẳng thức?
Chọn một đáp án

Viết hiệu hai bình phương dưới dạng tích

Phân tích $16x^2-81$ thành nhân tử.
Chọn một đáp án

Kiến thức cần nhớ

Hằng đẳng thức đúng với mọi giá trị của biến. Hiệu hai bình phương được biến đổi theo $$A^2-B^2=(A-B)(A+B).$$ Trước khi áp dụng, cần chỉ ra chính xác $A$ và $B$.