Biểu diễn dữ liệu bằng bảng và biểu đồ thích hợp

Một bộ dữ liệu có thể được biểu diễn theo nhiều cách. Cần xem dữ liệu gồm những gì và muốn làm nổi bật điều gì. | Mục đích chính | Cách biểu diễn thường phù hợp | |---|---| | Ghi giá trị chính xác, dễ tra cứu | Bảng thống kê | | So sánh số lượng giữa các loại | Biểu đồ cột | | Minh họa số lượng nhỏ bằng biểu tượng | Biểu đồ tranh | | Theo dõi sự thay đổi qua nhiều thời điểm | Biểu đồ đoạn thẳng | | So sánh hai dãy số theo cùng các loại | Biểu đồ cột kép | | Thể hiện tỉ lệ các phần trong một toàn thể | Biểu đồ hình quạt tròn | Đây là những lựa chọn thường dùng, không phải quy tắc duy nhất. Chẳng hạn, một dãy số theo vài năm có thể biểu diễn bằng biểu đồ cột hoặc biểu đồ đoạn thẳng tùy điều cần nhấn mạnh.

Biểu đồ tranh dùng một biểu tượng để thay cho một số lượng nhất định. Cách này trực quan khi số biểu tượng cần vẽ ít và mỗi giá trị chia được thuận tiện theo quy ước. Nếu số lượng lớn, các giá trị không có ước chung thuận tiện hoặc phải vẽ quá nhiều biểu tượng, biểu đồ cột thường gọn và dễ đọc hơn. Dù chọn cách nào, tiêu đề, tên các loại, đơn vị và quy ước phải được ghi rõ.

Biểu đồ đoạn thẳng thường dùng để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian. Mỗi điểm biểu diễn một cặp gồm thời điểm và giá trị; các điểm liên tiếp được nối bằng đoạn thẳng. Khi có nhiều mốc thời gian, đường gấp khúc giúp nhận ra xu thế tăng, giảm hoặc dao động. Không nên nối bằng đoạn thẳng những loại đối tượng không có thứ tự hợp lí, chẳng hạn các môn thể thao yêu thích, vì đường nối dễ tạo cảm giác có một quá trình biến đổi.

Biểu đồ cột kép thích hợp khi cần so sánh hai dãy số theo cùng các loại. Trong mỗi nhóm, hai cột phải dùng cùng đơn vị và có chú giải rõ. Biểu đồ hình quạt tròn chỉ dùng khi các số liệu là những phần của **cùng một toàn thể**. Tổng các tỉ lệ phải bằng $100\%$. Ví dụ, trong một câu hỏi cho phép chọn nhiều phương án, có $48\%$ chọn đọc sách, $68\%$ chọn nghe nhạc và $62\%$ chọn xem phim. Tổng bằng $178\%$ vì một người có thể chọn nhiều hoạt động. Ba tỉ lệ này không phải các phần tách rời của một toàn thể nên không thể biểu diễn bằng một biểu đồ hình quạt tròn; biểu đồ cột phù hợp hơn.